Wijnspecialiste Birthe: veelgestelde vragen over wijn

inspiration-image

Artikel

Veel gestelde vragen over wijn drinken

Hoe beoordeel je een wijn?

Wijn proeven is eigenlijk niets anders dan het bewust waarnemen van de kleur, geur, smaak en structuur van de wijn in je glas. Wat wel lastig kan zijn, is het vinden van de juiste woorden waarmee je omschrijft wat je nu precies proeft. Maar hoe meer je oefent, hoe gemakkelijker ook dat zal gaan. Om je een beetje op weg te helpen, heeft Gall & Gall een handig stappenplan voor het proeven van wijn opgesteld.

Hoeveel calorieën bevat een glas wijn?

Een glas rode of witte wijn bevat ongeveer 80 calorieën. Zoete wijn (met meer suiker en alcohol) bevat meer calorieën. Hoe meer alcohol een wijn bevat, hoe hoger het aantal calorieën.

Wanneer is een wijn te oud om te drinken?

Wijn wordt slecht door contact met zuurstof en oxideert dan. Een wijn die te lang open is geweest, een slechte kurk heeft of simpelweg te oud is, zal oxideren. Een geoxideerde wijn is eenvoudig te herkennen. De wijn ruikt dan sherry-achtig en smaakt vlak en futloos. Geoxideerde rode wijnen krijgen een matte, bruine kleur en geoxideerde witte wijnen worden geelrood of bruin van kleur. Soms is een wijn 'over de top', hij heeft dan langer gelegen dan zijn bewaarpotentieel. De smaak is dan vaak vlak met iets scherpe zuren. Bewaar de wijn altijd liggend zodat de kurk niet uitdroogt en er geen zuurstof bij kan komen.

Veel gestelde vragen over fouten in wijn

Wat is ‘kurk’?

Een bekende fout in wijn is het verschijnsel ‘kurk’. Als een wijn kurk heeft, krijgt deze een typische kurksmaak. De wijn ruikt naar een muffe, vochtige kelder en heeft een onaangename bittere nasmaak. De kurksmaak, ook wel trichlooranisol of TCA genaamd, ontstaat door een chemische verbinding tussen de wijn in de fles en een schimmel die voorkomt in de bast van de kurkeik of op de plaats waar de wijn wordt geproduceerd. Het is gebleken dat chlooroplossingen die gebruikt worden om kurken te steriliseren de productie van TCA kunnen stimuleren. Daarom gebruiken steeds meer wijnmakers tegenwoordig kunststof kurken of schroefdoppen.

Als er kurk in het glas drijft, betekent dit overigens niet dat de wijn ‘kurk’ heeft. Het is meestal een teken van een droge kurk of een slecht geopende fles. Een beetje schimmel aan de bovenkant (buitenkant) van de kurk is ook niets om je zorgen over te maken. Zorg wel dat je de fles niet afsluit met de beschimmelde bovenzijde van de kurk naar beneden, want de wijn kan dan alsnog door de schimmel aangetast worden.

Er zitten kristallen in de wijn, is dat erg?

Soms liggen er heldere kristallen onderin de fles of het glas wijn. Als de fles op zijn kant bewaard is, kan het voorkomen dat de kristallen zich aan de kurk hebben gehecht. Deze kristallen zijn wijnsteenzuurkristallen. Wijnsteenzuur komt van nature in druiven en dus ook in wijn voor. Het zuur kristalliseert als de wijn koud bewaard is. Wijnsteenzuurkristallen (kortweg wijnsteen) zijn onschadelijk voor de consument en voor de wijn.

De wijn is troebel, is dat erg?

Als een wijn troebel is, dan betekent dat meestal dat er zich gist of bacteriën in hebben gevormd. Het is een fout die niet bevorderlijk is voor de smaak van de wijn, maar het drinken ervan is niet schadelijk. Tegenwoordig worden er ook steeds meer ongefilterde wijnen gemaakt die er soms troebel uitzien. Dit komt de smaak van de wijn ten goede omdat er op deze manier ook geen smaakstoffen worden uitgefilterd.

Er zit gas in de wijn, is dat erg?

De vorming van gas duidt er meestal op dat er een (ongewenste) 2e gisting op de fles heeft plaatsgevonden. De wijn wordt er zeker niet lekkerder op, maar het drinken ervan is niet schadelijk. Bij sommige wijnen zit er nog een restant koolzuur in van de gisting. Dit bevordert de frisheid van de wijn.

De wijn smaakt en ruikt naar azijn, hoe komt dat?

De geur en/of smaak van azijn kunnen duiden op de invloed van zuurstof op de wijn. Meestal is de fles te lang geopend geweest. De azijnzuurbacterie of 'acetobacter' zet de wijn dan langzaam om in azijn. Overigens wordt ‘echte' wijnazijn ook op deze manier gemaakt.

De wijn ruikt naar zwavel, hoe komt dat?

Zwaveldioxide (SO2) is een stof die bij de productie van vrijwel iedere wijn wordt gebruikt. Deze stof gaat namelijk oxidatie tegen en het stabiliseert de wijn. Grote percentages SO2 geven de wijn een geur van zwavel, dus wijnmakers gebruiken het zo min mogelijk. Binnen de EU zijn er richtlijnen voor de maximaal toegestane percentages zwaveldioxide. SO2 is te herkennen aan een geur die doet denken aan een afgestreken lucifer of zelfs aan rotte eieren. Het kan een onplezierige prikkeling in de neus geven maar vaak vervliegt deze geur na verloop van tijd. Het drinken ervan is echter niet schadelijk.

Veel gestelde vragen over de prijs van wijn

Welke factoren bepalen de kwaliteit en de prijs van wijn?

De 2 belangrijkste factoren die de kwaliteit van een wijn bepalen zijn de manier waarop de druiven verbouwd worden (viticultuur) en de manier waarop er wijn van gemaakt wordt (vinificatie). Kwaliteitswijnen zijn eigenlijk altijd duurder dan 'gewone' wijnen. Bij kwaliteitswijnen zijn de methodes die gebruikt worden voor het verbouwen en vinifiëren van de wijn namelijk veel kostbaarder en is de opbrengst druiven per hectare veel lager. Een wijn van hoge kwaliteit zal dus niet in de winkel liggen voor een erg lage prijs.

  • Viticultuur - Het allerbelangrijkst is om de wijnstokken vrij te houden van ziektes. Ziektes en schimmels kunnen namelijk een nadelige invloed op de druiven en op de uiteindelijke wijn hebben. Het oogsten van de beste en rijpste druiven en het zo snel mogelijk verwerken van deze druiven levert dan ook een betere kwaliteit wijn op. Soms kunnen de druiven alleen maar met de hand geoogst worden en niet machinaal, waardoor de wijn duurder wordt. De opbrengst per hectare wijngaard is ook erg belangrijk voor de kwaliteit (en de uiteindelijke prijs van de wijn). Minder druiven per wijnstok betekent een intensere smaak. De allerbeste wijngaarden leveren maar zo'n 30 hectoliter per hectare, zoals bijvoorbeeld in een hoge Bourgogne. Een wijn van mindere kwaliteit kan afkomstig zijn van wijngaarden met een opbrengst van rond de 100 hectoliter per hectare.
  • Vinificatie - Na de oogst moeten de druiven zo snel mogelijk verwerkt worden. Het contact met de lucht (zuurstof) veroorzaakt oxidatie. Dat heeft invloed op de smaak van de druiven en uiteindelijk op de smaak van de wijn. Er is veel onderzoek gedaan naar het effect van oxidatie op wijn en naar temperatuurcontrole tijdens het gistingsproces. Moderne vinificatietechnieken hebben de gemiddelde kwaliteit van de hedendaagse wijnen enorm verhoogd. Hoe beter de toegepaste vinificatietechnieken, hoe beter de kwaliteit van de wijn. Een wijn die op dure eikenhouten vaten heeft gerijpt, zal duurder zijn dan een wijn die op grote betonnen vaten is opgeslagen. Bovendien worden kwaliteitswijnen vaak nog beter als ze langere tijd op de fles rijpen. Naarmate de tijd verstrijkt en er meer flessen van opgedronken zijn, wordt de wijn zeldzamer en dus prijziger. Ten slotte zijn er ook nog de uitzonderlijk goede wijnen waarvan er ieder jaar maar een kleine hoeveelheid worden gemaakt. Deze wijnen zijn van meet af aan zeldzaam en daardoor duur.

Kun je de kwaliteit van de wijn beoordelen aan de hand van het etiket?

De beste manier om een wijn te beoordelen is proeven. Maar helaas kun je een wijn meestal niet proeven voor aankoop. Gelukkig kan het etiket een goede indicatie geven van de kwaliteit van de wijn. Enige kennis van producenten en goede oogstjaren kan daarbij van pas komen. Binnen de EU zijn bovendien wijnclassificaties opgezet, die enige houvast kunnen bieden. Als stelregel geldt hierbij: hoe hoger de classificatie, hoe hoger de kwaliteit van de wijn. Binnen een classificatie zijn er ook weer kwaliteitsverschillen. Sommige producenten doen hun best om een voortreffelijke wijn binnen een bepaalde classificatie te maken, maar er zijn ook wijnmakers die net genoeg doen om binnen een classificatie te vallen.

Buiten Europa is er veel minder wijnwetgeving. Dat maakt het soms moeilijker om de kwaliteit van de wijn te bepalen aan de hand van het etiket. De prijs van een wijn is dan vaak een goede indicatie van de kwaliteit, evenals de reputatie van de producent. Hoe prijziger een wijn, hoe beter de kwaliteit. Vaak zijn wijnen die uit één enkele wijngaard komen ook van een goede kwaliteit. Oude wijnstokken leveren minder druiven, maar de smaak van deze druiven is veel intenser.

Is de prijs van een wijn een goede indicatie voor de kwaliteit ervan?

De prijs van een wijn zegt alleen iets over kwaliteit als deze vergeleken wordt met de prijs van een soortgelijke wijn. Bijvoorbeeld: 2 flessen rode bourgogne uit hetzelfde oogstjaar. De prijs wordt onder andere beïnvloed door de leeftijd, de vinificatie, de opbrengst per hectare, de beschikbaarheid en de naam van de producent. Wijnmakers met een uitstekende reputatie kunnen hogere prijzen aan hun wijnen verbinden. Dat wil overigens niet zeggen dat relatief onbekende producenten geen wijnen kunnen maken van vergelijkbare kwaliteit, maar voor een veel lagere prijs.