Whisky proeven: nosing en tasting

inspiration-image

Artikel

Want zo kom je erachter wat je lekker vindt.

Zoveel merken, zoveel blends en zoveel smaken, kunnen wij je helpen de perfecte whisky te vinden? In deze masterclass gaan we kijken, ruiken en proeven om jouw smaakprofiel vorm te geven. Nosing and tasting heet dit. Leuk en leerzaam! Met deze vijf stappen ken jij in no time de basics van het whisky proeven en word je een echte whisky expert.


Whisky proeven in vijf stappen

In het kort:
  1. Kijk naar de whisky. Hoe donkerder de kleur hoe langer de whisky heeft gerijpt.
  2. Snuif de geuren van de whisky op en schrijf op wat je ruikt
  3. Proef de whisky. Welke smaken kan je ontdekken?
  4. Bepaal de smaken die je proeft.
  5. Slik de whisky door. Hoe langer de nasmaak hoe krachtiger de whisky.
Hieronder lees je nog uitgebreider hoe jij het beste uit jouw whisky proeverij kan halen!

De voorbereidingen

Als je meerdere whisky’s proeft, begin dan met de meest milde en eindig met de meest krachtige. Om de smaak tussendoor te neutraliseren neem je een stukje brood of een slok water. Vermijd factoren die het whisky proeven beïnvloeden. Licht, temperatuur of roken kan namelijk veel veranderen aan je smaakperceptie!

Whiskyglazen

Voor het proeven gebruik je altijd een tulpglas. Deze heeft een brede bodem en een nauwe bovenkant. De aroma’s blijven hierdoor langer hangen en zo bepaal je beter de geur. Het whiskyglas schenk je voor een derde of een kwart in.

Whisky tasting notes maken

Pak pen en papier en maak een whisky proefformulier. Hierop noteer je de volgende negen punten om tot een professionele proefnotitie te komen:

  • Merk/ distillerij/ locatie
  • Leeftijd
  • Sterkte
  • Verschijning
  • Kleur, textuur en helderheid
  • Aroma’s onverdund
  • Aroma’s verdund
  • Smaak
  • Opmerkingen
  • Score

Lees voor het proeven het etiket van de whisky. Van welk merk en distillerij is de fles? Waar is de distillerij gelegen? Wat is de leeftijd en het alcoholpercentage? Punt 1 t/m 3 heb je nu al beantwoord. Tijd voor het echte werk!

Stap 1: KIJK..

.. naar de kleur van de whisky in je glas. Houd het glas hiervoor tegen het licht of een witte muur aan. De kleur zegt niet direct iets over de kwaliteit of smaak, maar wel over de vaten waarop de whisky heeft gerijpt, het klimaat waarin hij is gemaakt of over hoe oud een whisky is. Doorgaans worden whisky’s donkerder door de langere rijping in eiken vaten, want behalve aanvullende aroma’s onttrekken ze ook kleur aan het hout. Daarnaast draagt een warm klimaat ook bij aan een donkere kleur van de whisky. Noteer nu jouw observatie van de kleur en helderheid.

Beweeg daarna lichtjes met je whiskyglas heen en weer onder een hoek van 45 graden en houd het weer recht. Let nu goed op wat er gebeurt! De druppels, ofwel ‘tears & legs’ (tranen & benen) die je langs de binnenkant van het glas naar beneden ziet lopen, wijzen op de concentratie van de alcohol en de volheid van de body van je whisky. Hoe korter de benen, hoe hoger het alcoholpercentage. Hoe langzamer de tranen teruglopen, hoe voller en olie-achtiger de whisky is. Noteer nu de textuur.

Voor de volgende stap houd je het glas stevig in je hand om de whisky op temperatuur te laten komen. Wals de whisky zachtjes rond om de aroma’s te activeren.

Stap 2: SNUIF..

.. nu de aroma’s zachtjes op door eerst boven het glas te ruiken en vervolgens met je neus het glas in te gaan. Ga er helemaal in! Neem korte snuifjes en pauzeer af en toe. Je zal merken dat je bij elke snuif andere aroma’s waarneemt. Noteer de aroma’s van de onverdunde whisky. Enkele termen waarin je dit uitdrukt zijn bijvoorbeeld fruitig, bloemachtig, vanille, kruidig of rokerig. Maar laat je vooral leiden door je eigen waarneming!

Voeg nu een drupje water toe.

Wacht? Je dure whisky verpesten met water horen we je nu hardop denken? Kort uitgelegd: een drupje water in het glas breekt het oppervlak van de drank waardoor geuren en smaken nog beter vrijkomen. Ruik vervolgens nog een keer. Je zult nu andere, wat fijnere, accenten opmerken. Noteer nu de aroma’s van de verdunde whisky.

Stap 3: PROEF..

.. langzaam. Door de whisky even in je mond vast te houden en rond te laten gaan over je tong, komen alle smaken naar voren. De smaakpapillen op de tong verwerken namelijk allemaal andere smaken. Welke accenten proef je? Wees specifiek. Dus zeg niet zoet, maar ga dieper. Proef je honing? Karamel? Misschien een rooksmaak of juist exotisch fruit? In het begin is het lastig om smaken uit te drukken. Je zal zien dat naarmate je meer nosing and tastings doet, je veel specifieker zal zijn en meer smaakaccenten zal proeven!

Stap 4: BEPAAL..

… nu de intensiteit. Is de whisky mild, medium, vol of zelfs krachtig? Voor het bepalen van de intensiteit kan je de smaaktypes van Gall & Gall aanhouden. Dit maakt het makkelijk om later whisky’s in de webshop of de winkel uit te kiezen die bij jouw smaakprofiel passen. De volgende smaaktypes definiëren wij:

Mild en zacht: zacht, rond, fluweel en subtiel.
Medium en granig: peer, graan, havermout en honing.
Vol en rijk: gedroogd fruit, karamel en zoet.
Krachtig en rokerig: rook, zilt, intens en eikenhout.

Stap 5: SLIK..

.. de whisky uiteindelijk door. Anders dan bij wijn, is het beter om de whisky niet uit te spugen. De afdronk is namelijk erg belangrijk: hoe langer die duurt, hoe sterker het karakter van de whisky. Dat branderige gevoel na het doorslikken en de smaak erna, dat is de afdronk. Hoe lang blijft de smaak hangen naarmate je meer slikt? Je drukt dit uit in kort, medium en lang. Kort is ongeveer een minuut. Lang is ongeveer een kwartier. Deze beleving ontwikkel je beter naarmate je meer proeft. De afdronk moet prettig blijven, en nog hetzelfde smaken als de accenten die je eerder hebt geproefd. Hele oude whisky’s kunnen een nasmaak van uren hebben!

Bekijk alle whisky's

3 Reviews

(11 stemmen)
Dimple 15 Years 70CL

24 Reviews

(295 stemmen)
24.69

Kaarthouders


22.22

7 Reviews

(115 stemmen)
29.99

2 Reviews

(44 stemmen)
17.49

7 Reviews

(68 stemmen)
15.49

5 Reviews

(32 stemmen)
17.99