Streek van wijn en truffel: Toscane

inspiration-image

Artikel

Winter in Toscane! In de straten ruikt het naar gepofte kastanjes en winterse soep. De wijngaarden zijn in ruste maar aan tafel genieten de Italianen volop van hun robuuste wijnen die zo mooi bij de winterkeuken passen.

Toscane is een van de belangrijkste wijnregio’s van Italië en de sangiovesedruif is haar onbetwiste koningin. Deze laat rijpende druif geeft krachtige wijnen en verstopt zich achter veel verschillende namen. Maar of de druif nu brunello, prugnolo of liefkozend morellino wordt genoemd, een feit blijft dat ‘i toscani’ niet zonder haar kunnen. Van Chianti tot Brunello, allemaal hebben ze de machtige sangiovesedruif als basis.

 

Het zwarte haantje

Onze wijnreis begint in Florence. Daarvandaan nemen we de Strada del Chianti richting Siena. De weg is geliefd bij wijntoeristen en voert dwars door het mooiste deel van Toscane, langs het beroemde terracottastadje Imprunetta en het wijndorp Greve in Chianti. Langs de rand van de weg staan regelmatig bordjes met ‘agriturismo’ of ‘vendita diretta’ erop.

Dat betekent dat je op de boerderijen kunt logeren of er wijn of olijfolie kunt kopen. Wat ook opvalt zijn de enorme borden met daarop de zwarte haan. Il gallo nero is het symbool van de Chianti Classico. Classico is een gebiedsaanduiding en een wijn mag alleen Chianti Classico op het etiket hebben staan als hij komt uit het ovale gebiedje tussen Florence en Sienna, het oorspronkelijke herkomstgebied van Chianti. De organisatie die hierover gaat heeft ook een zwart haantje voor olijfolie uit dit gebied in het leven geroepen. Dit betekent overigens niet dat een wijn met alleen Chianti op het etiket een mindere wijn is; hij komt dan alleen niet uit het oorspronkelijke herkomstgebied. Chiantiwijnen (zowel de gewone als de Classico’s) kenmerken zich door tonen van zwarte kersen, pruimen en gedroogd fruit. Je proeft frisse zuurtjes en soms een snufje vanille of karamel. Chiantiwijnen zijn doorgaans échte wijnen voor bij het eten. Op pagina 25 lees je meer over de Chianti Leonardo en de Pieve Spaltenna Chianti Classico, twee wijnen die deze maand in ons proefpakket zitten.

 

Brunello’s om te bewaren

We reizen verder naar het zuiden waar het landschap ruiger wordt. Naast wijngaarden zijn de hellingen begroeid met bos en olijfboomgaarden. Het stadje Montalcino ligt als een ommuurd adelaarsnest op een 600 meter hoge heuvel en ziet er indrukwekkend uit. In de wijngaarden direct buiten de stadsmuren groeien de druiven voor de beroemde Brunello di Montalcino-wijnen. Het zijn krachtige kwaliteitswijnen, eveneens gemaakt van de sangiovesedruif (die hier dus brunello wordt genoemd). Brunello’s hebben sinds 1980 een DOCG-status (een beschermde herkomstbenaming) en de wijn moet minimaal vier jaar rijpen waarvan twee jaar op houten vaten. Brunello’s zijn echte bewaarwijnen. De meeste Brunellohuizen produceren naast deze bijzondere wijn ook een eenvoudiger Rosso di Montalcino, die op de markt komt in september van het jaar volgend op de oogst.

 

Edele wijn

Iets verder in oostelijke richting ligt een ander DOCG-gebied waar de Italianen trots op zijn: dat van de Vino Nobile uit Montepulciano. Ook hier kennen ze een eigen variant op de sangiovesedruif, die ze prugnolo noemen. De wijn is vol en krachtig en moet minimaal twee jaar rijpen om de naam Vino Nobile te mogen dragen, wat ‘edele wijn’ betekent. De wijn is na vijf à zes jaar op z’n best.

 

‘Super Tuscans’

Tot slot vinden we richting de kust een uitzondering op de regel: Toscaanse wijnen waarin de hoofdrol niet voor de sangiovesedruif is weggelegd. Bolgheri, de kuststrook tussen Livorno en Grosseto, had lange tijd geen officiële herkomstbenaming. De wijnen werden als ‘vino da tavola’ op de markt gebracht en er golden dus geen restricties ten aanzien van het gebruik van druivensoorten. In de jaren zeventig investeerden veel wijnbouwers in internationale druivensoorten als cabernet sauvignon, merlot en syrah. Dit resulteerde in ‘vini da tavola’ van hoge kwaliteit, zo hoog dat ze een soort cultstatus kregen en bekend stonden als de ‘Super Tuscans’. Een bekend voorbeeld is Sassicaia. De populariteit van deze wijnen zorgde voor een verruiming in de Italiaanse wijnwetgeving. Daarnaast werd een nieuwe wettelijke categorie IGT ‘Vino da Tavola con Indicazione Geografica Tipica’, in het leven geroepen. In 1994 kreeg Bolgheri uiteindelijk toch een officiële herkomstbenaming, waarbinnen veel ruimte bleef voor internationale druivensoorten. Maar er zijn nog altijd Toscaanse producenten die hun wijn liever als IGT Toscane op de markt brengen zodat ze de vrijheid hebben om met andere dan de voorgeschreven druiven te experimenteren.

 

Truffels

De beroemdste truffel komt uit de noordelijke regio Piëmonte maar kenners zweren bij de Toscaanse truffel; vooral de witte. Deze wordt gevonden in de buurt van Siena. In 2007 is er in Florence een truffel van ca. 1.5 kilo verkocht voor 330.000 dollar!

 

Ribollita

Een typisch boers Toscaans gerecht is de ribollita, een goed gevulde soep op basis van brood en (witte) bonen die traditioneel aan het einde van de week gegeten wordt. Alles wat er overblijft van de doordeweekse maaltijden verdwijnt in de soep.

16 Reviews

(47 stemmen)
8.49
Stevig rood
Fles Doos (6)

6 Reviews

(18 stemmen)
9.49
Stevig rood
Fles Doos (6)

2 Reviews

(34 stemmen)
8.99

KAART HOUDERS


5.99
Stevig rood
Fles Doos (6)