Hoe wordt Schotse single malt gemaakt?

Artikel

Onder kenners wordt Schotse single malt whisky gezien als De Ultieme Whisky. Maar hoe wordt deze steeds populairder wordende godendrank nu eigenlijk gemaakt? Lifestyle journalist Marcel Langedijk legt het uit.

Het mouten van de gerst; de gerstekorrels weken gedurende twee tot drie dagen in water. Ze worden zacht en kleverig, worden uitgespreid op de moutvloer en beginnen te ontkiemen. Tegelijkertijd verandert het zetmeel in de gerstekorrels in maltose, een soort suiker. Water, gerst en gist; meer ingrediënten zijn er niet nodig om een single malt whisky te maken. Simpel? Nou nee, niet echt. Er komt heel wat bij kijken. Het hele proces in acht stappen:

1. Na een paar dagen wordt de gemoute gerst gedroogd in een droogoven. Zo’n oven noemen de Schotten een ‘kiln’. Wanneer er turf als brandstof voor zo’n kiln wordt gebruikt, geeft dat uiteindelijk een rokerige smaak aan de whisky (denk aan bekende merken als Laphroaig en Lagavulin). Daarna wordt de mout gezeefd en via een trechter in een grote molen gestort die het vermaalt tot grove bloem: ‘grist’.

2. De grist wordt vermengd met heet water in een zogeheten ‘mash tun.’ Het water lost de maltose in de bloem op en er blijft ‘wort’ over, een zoete vloeistof zonder alcohol. 

3. De ‘wort’ wordt overgepompt naar een ‘washback,’ waarna gist wordt toegevoegd. Tijdens dat gistingsproces worden de suikers omgezet in kooldioxide en alcohol. Na het gisten lijkt de ‘wash’ een beetje op een zwaar bier. Het bevat 7 tot 9 % alcohol. 

4. De wash wordt overgepompt naar een ketelhuis waar de vloeistof twee keer wordt gedistilleerd in zogenaamde ‘pot stills’, grote koperen distilleerketels. Bij de tweede ronde wordt alleen het middelste deel van het distillaat gebruikt voor het rijpen, de zogenaamde ‘middle cut’. De voor- en naloop, die schadelijke bestanddelen bevatten, worden in de volgende ronde opnieuw gedistilleerd. 

5. De middle cut, een kleurloze vloeistof met 60 tot 70 % alcohol, wordt in eikenhouten vaten gegoten. 

6. Het rijpingsproces begint. Je mag de drank trouwens pas whisky noemen nadat het drie jaar in een eikenhouten vat heeft gerijpt. De meest malt whisky’s rijpen echter tien tot twaalf jaar, of zelfs langer. Dat gebeurt in speciaal daarvoor bestemde pakhuizen. 

7. Het bottelen kan beginnen. Dat gebeurt echter niet voordat de whisky wordt gefilterd en doorgaans verdund tot 40 of 43% alcohol.


Marcel’s favoriete Schotse single malts (in willekeurige volgorde)

The Macallan Amber
‘Door kenners de Rolls-Royce onder de whisky’s genoemd. Dat zegt genoeg.’

Lagavulin 16 years
‘Rokerige rakker van het eiland Islay. Stoeremannenwhisky.’

Laphroaig 18 years
‘Nog zo’n ‘peated’ whisky, net als de Lagavulin ook van Islay. Heerlijke winterwhisky.’

Higland Park 18 years
‘Won op het whiskyfestival van Den Haag, eind november vorig jaar, de titel Beste Schotse Single Malt Whisky 2014 Peated. Wat mij betreft terecht.’

The Dalmore Cigar Malt Reserve
‘Een stevige Cubaanse sigaar met een glaasje Cigar Malt van The Dalmore, jazeker, dan is het een heel erg goede dag.’

Bekijk alle Schotse single malts 

Biografie

Voordat Marcel Langedijk freelance journalist werd, werkte hij op de redactie van verschillende bekende tijdschriften. Inmiddels schrijft hij over alles wat het leven boeiend maakt. Lees meer over Marcel en al zijn verhalen op zijn profielpagina

16 Reviews

(286 stemmen)
57.99
Malt
Fles

3 Reviews

(46 stemmen)
121.99
Malt
Fles

7 Reviews

(114 stemmen)
56.99
Malt
Fles

2 Reviews

(21 stemmen)
98.99
Malt
Fles