Geluk en wetenschap op grote hoogte

inspiration-image

Artikel

De ongewone Adrianna wijngaarden van Catena bevinden zich op grote hoogte. Het Catena Institute of Wine doet onderzoek naar de toekomst van het “ouder” worden en klimaatveranderingen in Zuid-Amerika.

Op zoek naar nieuwe gebieden

Er zijn veel mogelijkheden om mooie nieuwe terroirs te ontdekken. Geluk speelt mee, maar aan geluk heb je niets als je niet weet waar je naar zoekt en begrijpt wat bijdraagt aan een bijzonder terroir. En dit is ontzettend uitdagend met het veranderen van het klimaat.

In de jaren 90 besefte Nicolás Catena Zapata dat hij op zoek moest gaan naar koele gebieden in Argentinië. Jacques Lurton van Bordeaux vertelde hem waar hij naar op zoek was: zijn Cabernet Sauvignon proefde alsof hij uit de Langeudoc kwam.

Maar dat was niet wat Nicolás wilde horen. Het was wel duidelijk: als hij wilde dat zijn wijn kon concurreren met de grote Franse wijnen, moest hij op zoek naar koelere gebieden. In 1992 vestigde hij zich in Gualtallary Alto: het is het hoogste en meest westerse punt in Tupungato op 1500 meter hoogte en koel, maar enigszins beschermd tegen vorst door de omringende bergen. De hellingen waren glooiend en met kleine bergen. Hij noemde de wijngaard Adrianna, naar zijn jongste dochter. Nicolás plantte in de Adrianna wijngaard Cabernet Sauvignon en Chardonnay stekken uit Frankrijk en Malbec uit zijn 70 jaar oude Angélica wijngaard.

De jaren die volgden bleek dat de wijnen steeds meer mineralen en zuren hadden dan de wijnen aan de andere kant van de Uco wijngaard. De Adrianna Cabernet had meer pyrazinen – de moleculen die ervoor zorgen voor de karakteristieke peperige geur. De Malbec had meer smaak en stevige tannines, en de Chardonnays waren mineralig en vet van smaak.

Dochter Laura Catena helpt

Maar het was niet overal hetzelfde. Op dat moment kwam Laura Catena, de oudste dochter van Nicolás, meekijken. ‘Ik deed mijn routine ronde met een van onze viticulturalists,’ zegt ze. ‘We liepen de berg op midden in de wijngaard en zagen dat op een aantal plekken de wijnstokken enorm groot waren geworden en op andere plekken waren ze zo klein dat ik me afvroeg of ze ziek waren.‘ De oplossing van de viticultaralist was simpel: alles eruit, mix de ondergrond door elkaar en plant het opnieuw. Laura had een achtergrond met wetenschappelijk onderzoek: ze had biologie gestudeerd op Harvard en microbiologie op Stanford en werkte als arts in een universitair ziekenhuis in Californië. Ze zocht een aantal wijnmakers en viticulturisten bij elkaar en richtte het Catena Institute of Wine op. De focus was om Malbec te maken en onderzoek te doen naar wijnmaken en wijncultuur op grote hoogte.

De onderzoeksresultaten die Laura en het Institute hebben gevonden, zijn niet alleen van vitaal belang voor de Adrianna wijngaard, maar voor heel Argentinië. Eerst de Adrianna wijngaard: stukken ondergrond (sommige meer dan 70 hectare) hebben vulkanische onderlagen met ronde keien: hierdoor is er fantastische drainage. De bovenlaag van de bodem is rijk aan kalksteen en grind en zit vol slib. Het stuk grond is gevormd door een rivier die na vele jaren door seismische activiteiten meer naar het zuiden is verplaatst. Hierdoor bleven er kalkstenen terrassen over. Toen Laura en wijnmaker Alejandro Vigil begonnen met het beplanten van kleine stukjes grond met verschilllende ondergronden, zagen ze een opmerkelijk verschil in geur en smaak.

Winnaars

In 2008 zijn van twee verschillende wijngaarden de Adrianna Vineyard White Stones en White Bones Chardonnay’s ontstaan. Deze twee wijnen hebben de hoogste ratings voor Zuid-Amerikaanse witte wijn ontvangen van de meest prestigieuze wijntijdschriften uit de wereld.

Sinds 2004 wordt Catena Zapata Adrianna Vineyard Malbec gemaakt van één speciaal 1.4 hectare wijnperceel met een dunne toplaag van kalksteen en grind. Het meest spannende van wijn van één wijnperceel is volgens Laura dat deze wijnen een heel specifiek karakter hebben en veel rijpingspotentie.  ‘Ik maak wijnen die onze kleinkinderen en achterkleinkinderen zullen drinken,’ zet ze, ‘Ik heb liever een wijn dan een grafsteen om herinnerd te worden.’ ‘Hoogte is ook belangrijk. Het koele klimaat behoudt de zuren en houdt de suikers in de toom. Adrianna geeft perfect gerijpte tanninnes met 13% alcohol.’ Laura was niet verrast door de van nature aanwezige hogere zuren, maar het hogere gehalte polyphenol en tanninnes verraste haar wel. Een van de studenten op het Catena Institute ontdekte dat de intensiteit van het zonlicht meer tanninnes produceert.

De toekomst

Niet lang geleden heeft het Institute, in samenwerking met de Argentijnse professor Patricioa Piccoli, gekeken naar  de rhizobaterie in ondergronden, zoals die van Adrianna, die ontzettend zeldzaam zijn in organisch materiaal. Deze bacterie leeft in symbiose met de wortels van de wijnrank en beschermt de wijnrank. Dit heeft gevolgen voor de wereld waarin water schaarser zal worden.  Laura zegt: ‘Het bestuderen van ondergrond van de wijngaard op microbiotisch niveau zou kunnen resulteren in natuurlijke manieren waarmee we ons kunnen aanpassen aan de klimatologische veranderingen.’ ‘De toekomst is vol met “wat als”. De missie van het Catena institute is om Argentijnse wijnen nog meer te verbeteren de komende 100 jaar en een tweede eeuw voor een familie wijngaard die werd opgericht in 1902 door de Italiaanse immigrant Nicolás Catena. Het Institute biedt privé en publieke samenwerking in onderzoek: 45% van de wijngaarden in Mendoza zijn in privébezit van kleine eigenaars met minder dan 4 hectare. ‘We vechten niet om een drankje te behouden, maar een manier van leven’, zegt Laura Catena. 

Bekijk alle Catena wijnen

8 Reviews

(67 stemmen)
14.49
Vol wit
Fles Doos (6)