Het bier van de Sint-Sixtusabdij in Westvleteren is legendarisch. Al zijn de monniken daar nooit op uit geweest.

Mythisch bier

Westvleteren is een dorpje in het uiterste westen van België. Daar strijken in 1831 monniken uit Frankrijk neer, en beginnen te bouwen aan wat uiteindelijk tot de Sint-Sixtusabdij zal uitgroeien. Acht jaar later wordt er voor het eerst gebrouwen. De bierverkoop wordt een belangrijke bron van inkomsten voor de gemeenschap. Misschien wel te belangrijk... Fastforward naar 1945. De toenmalige abt Gerardus, bezorgd als hij is dat het religieuze leven te veel zou lijden onder de aandacht voor het bier, neemt een drastisch besluit. Er zou enkel nog gebrouwen worden voor eigen gebruik, en voor een bescheiden verkoop aan de poort van de abdij en aan de herberg ‘In de Vrede’. Broeder Joris, met wie we een wandeling door de brouwerij maken, beschouwt dat besluit als het uitgangspunt waarop ook nu nog de brouwerij is gebaseerd.

Biernamen

Bij het woord ‘blond’ hebben we wel een idee van het bier, maar wat is een ‘8’ of ‘12’? De biernaamgeving gaat terug naar de tijd dat de zwaarte van het bier werd uitgedrukt in Belgische graden. Dat is niet het alcoholpercentage, maar een maat voor de hoeveelheid suiker die aanwezig is voordat het bier vergist wordt. Dat systeem bestaat niet meer, maar de aanduidingen bleven. Nu staan de cijfers op zichzelf, als de namen van het bier.

Interview met Broeder Joris

Broeder Joris, hoe denkt u terug aan de tijd waarin Westvleteren wereldberoemd werd? ‘We hebben er met verbazing kennis van genomen, herinner ik me. Een kleine, afgelegen brouwerij zou het beste bier ter wereld maken? Het leek wel een grap. Maar we hebben de gevolgen het hoofd moeten bieden. Zo kwamen we tot het besluit om een deel van de productie in een aantal Nederlandse slijterijen beschikbaar te stellen, voor een correcte prijs. De rust is weergekeerd, en we brouwen er geen fles meer om.’

Wat is uw rol bij de brouwerij? ‘Sinds 2004 ben ik actief in de brouwerij. Eerst als kwaliteitsverantwoordelijke, en nu heb ik een coördinerende rol. Naast de leken zijn er zeven broeders – van de achttien in totaal die hier leven – die op de een of andere manier bij de brouwerij werkzaam zijn. Ik neem nog wel actief deel aan de kwaliteitscontrolegroep.’

Vertel. ‘De kwaliteit van ons bier is de hoogste prioriteit. We hebben een laboratorium waarin we elke stap in het proces monitoren. Maar de ultieme kwaliteitstest wordt gedaan door een groep proevers bestaande uit kwaliteitsverantwoordelijke Laurens, algemeen directeur Alain en ikzelf. We hebben een duidelijk beeld van hoe onze bieren moeten smaken. Pas als we ervan overtuigd zijn dat het bier is zoals het moet zijn, mag het de deur uit. Dat is geen exacte wetenschap; er kan nu eenmaal variatie ontstaan door de seizoensinvloeden. Ons bier is een zuiver natuurlijk en ambachtelijk product.’

U hanteert een overzichtelijk assortiment? ‘De laatste keer dat het assortiment werd aangepast was ter gelegenheid van de opening van ons ontmoetingscentrum ‘In de Vrede’ in 1999. Toen werd de Blond geïntroduceerd. Verwacht van ons geen collabs, vatrijping, of alcoholvrij bier. We houden ons aan hetgeen we goed doen en richten daar al onze aandacht op.’

Wat onderscheidt Westvleteren bieren van andere? ‘Dat kan ik niet zeggen. Op die vraag past slechts een citaat van Dag Hammarskjöld: “Nederigheid wil zeggen: zichzelf niet vergelijken”. Als monniken kiezen we voor een verborgen leven van ootmoed, bescheidenheid en contemplatie.’

Is daar voor buitenstaanders toch een glimp van op te vangen? ‘In het ontmoetingscentrum kun je onze bieren drinken, een hapje eten, en er is een winkel waar de bieren in doosjes van zes worden verkocht. Je vindt er ook het Claustrum, waar we een inkijkje bieden in het dagelijks leven binnen de kloostermuren. Via video-opnames kun je kennismaken met de broeders. Wij zijn trappisten. We leven volgens de regel van Sint Benedictus. Dat sluit aan bij het idee van rentmeesterschap. Wij bezitten de aarde niet, wij dienen er goed op te passen. Zorgvuldig omgaan met grondstoffen en energie is voor ons vanzelfsprekend. We blijven trouw aan die overtuiging, voeren onze taken met zorg en aandacht uit, en geven zaken de tijd die ze nodig hebben. Dat is onze leidraad.’