Cognac

Cognac is een Franse brandewijn met een rijke smaak en een lange geschiedenis. Maar hoe wordt cognac gemaakt? Wat betekenen VS, VSOP en XO op het etiket? En wat is het verschil met armagnac? We vertellen je alles wat je moet weten over deze bijzondere drank. Zo kies je straks de cognac die bij jou past.

Waar komt cognac vandaan?

Cognac komt uit de gelijknamige streek in het zuidwesten van Frankrijk. De geschiedenis van de drank gaat terug tot de 16e eeuw. Nederlandse handelaren vervoerden Franse wijn over zee. Om de wijn makkelijker te kunnen vervoeren, distilleerden ze deze tot een sterkere drank. Dat proces werd later door de Fransen verder ontwikkeld. Zo ontstond cognac. De populariteit groeide en ook buitenlandse handelaren vestigden zich in de streek. Sommige bekende cognachuizen dragen nog steeds hun namen. Zoals Hennessy, Courvoisier, Frapin of Rémy Martin.

Wat is cognac precies?

Cognac is een brandewijn, ook wel brandy genoemd. Je maakt deze drank door witte wijn te distilleren en vervolgens te laten rijpen op eikenhouten vaten. Maar niet iedere brandewijn mag cognac heten. Daarvoor moet de drank aan strenge regels voldoen. Zo moet hij uit de Cognacstreek komen en volgens vastgelegde methoden worden gemaakt.

Van welke druiven wordt cognac gemaakt?

De wijn wordt voornamelijk gemaakt van de druif ugni blanc. Ook colombard en folle blanche zijn toegestaan, net als een aantal andere goedgekeurde druivenrassen. De druiven groeien in een streek met verschillende bodemsoorten. Vooral kalkrijke bodems spelen een belangrijke rol bij de kwaliteit en het karakter van de cognac.

Hoe smaakt cognac?

Het resultaat? Een drank met smaken die kunnen variëren van fris en fruitig tot vol, kruidig en houtachtig. Welke smaken je proeft, hangt onder meer af van de rijping en de samenstelling van de cognac.

Top 3 meest verkochte cognac

1. Dubbel distilleren

Eerst wordt de witte wijn twee keer gedistilleerd in koperen ketels. Bij distilleren verwarm je de wijn, zodat alcohol en andere vluchtige stoffen verdampen. Door de damp op te vangen en af te koelen, ontstaat een sterkere drank. Dit distillaat heet eau-de-vie. Het heeft een alcoholpercentage van ongeveer 70% en vormt de basis voor cognac.

2. Rijpen op eikenhouten vaten

Daarna rijpt de eau-de-vie minimaal twee jaar op eikenhouten vaten. Het hout geeft kleur en draagt bij aan de smaak. Denk aan tonen van vanille, kruiden en gedroogd fruit. Ook ontwikkelt de drank tijdens de rijping meer diepgang.

Rijpingstijd

Hoe lang de cognac rijpt, heeft veel invloed op het uiteindelijke karakter. De wettelijke regels schrijven een minimumleeftijd voor, maar geen maximale rijpingstijd. Cognac kan langer dan 25 jaar op vat blijven liggen.

3. Blenden tot de juiste smaak

Veel cognac bestaat uit een blend: een combinatie van verschillende eaux-de-vie. De keldermeester stelt deze zorgvuldig samen om de gewenste smaak en stijl te bereiken. De verschillende distillaten kunnen van verschillende druiven, wijngaarden en oogstjaren komen.
Na het blenden wordt de cognac meestal met water verdund tot het gewenste alcoholpercentage. Zo ontstaat de uiteindelijke drank.

Wat betekenen VS, VSOP en XO bij cognac?

Op het etiket van een cognacfles vind je vaak een van deze drie aanduidingen. Ze vertellen je hoe lang het jongste distillaat in de blend minimaal op eikenhout heeft gerijpt.
Let op: de aanduiding zegt iets over het jongste distillaat, niet over de gemiddelde leeftijd van de hele blend. Een XO kan dus ook veel oudere eaux-de-vie bevatten.

VS: Very Special

Het jongste distillaat heeft minimaal twee jaar gerijpt. VS-cognac heeft vaak een fris en fruitig karakter. Lekker om puur te drinken, maar ook geschikt voor cocktails.

VSOP: Very Superior Old Pale

Het jongste distillaat heeft minimaal vier jaar gerijpt. VSOP heeft vaak meer diepgang, met bijvoorbeeld tonen van vanille, fruit en kruiden.

XO: Extra Old

Het jongste distillaat van een XO cognac heeft minimaal tien jaar gerijpt. Een XO heeft vaak een rijk en complex karakter, met smaken van gedroogd fruit, specerijen en hout.
Ontdek alle cognac en kies jouw favoriet.

Cognac of armagnac: wat is het verschil?

Cognac en armagnac zijn allebei Franse brandewijnen op basis van wijn. Toch zijn er duidelijke verschillen.

De herkomst:

Cognac komt uit de Cognacstreek. Armagnac komt uit de streek Armagnac, in het zuidwesten van Frankrijk.

De distillatie:

Cognac wordt traditioneel twee keer gedistilleerd in koperen ketels. Voor armagnac wordt vaak een distilleerkolom gebruikt waarmee de drank in één doorlopend proces wordt gedistilleerd. Er bestaan uitzonderingen op deze gebruikelijke werkwijzen.

De smaak:

Cognac kan elegant, fruitig en verfijnd zijn. Armagnac heeft vaak een voller en krachtiger karakter. De smaak verschilt per producent, rijping en blend.

Rijping:

Ook de rijping verschilt. Cognac moet minimaal twee jaar op eikenhout rijpen. Voor armagnac gelden eigen regels, waarbij de minimale rijping afhangt van de categorie.

Benieuwd welke stijl bij jou past?

Brandy

Brandy is de verzamelnaam voor verschillende soorten brandewijn. Cognac en armagnac zijn dus ook soorten brandy, maar moeten aan specifieke herkomst- en productieregels voldoen.

Calvados

Calvados komt uit Normandië en wordt gemaakt van cider, meestal op basis van appels. Daardoor heeft deze Franse drank een heel ander smaakprofiel dan cognac, met herkenbare fruitige tonen.

Grappa

Grappa is een Italiaanse distillaatdrank die wordt gemaakt van de vaste resten van druiven na het persen voor wijn. Denk aan schillen, pitten en soms steeltjes. Grappa heeft vaak een sterk druivenkarakter.

Hoeveel cognachuizen zijn er?

Cognac wordt gemaakt door honderden producenten, van kleine familiebedrijven tot grote internationale merken. De grote cognachuizen hebben een belangrijke rol gespeeld in de wereldwijde bekendheid van de drank.
Bekende namen zijn Hennessy, Martell, Rémy Martin en Courvoisier. Elk huis heeft een eigen stijl en manier van blenden. Daardoor kan een VS van het ene merk heel anders smaken dan een VS van een ander merk. Ook bij VSOP en XO zijn er grote smaakverschillen.
Wil je verschillende stijlen ontdekken? Vergelijk dan eens een VS met een VSOP of proef cognacs van verschillende huizen naast elkaar.

Hoe drink je cognac?

Cognac wordt vaak puur gedronken, bijvoorbeeld na het diner. Je kunt hem ook gebruiken in cocktails. Voor het proeven is een tulpvormig glas een goede keuze. De vorm helpt om de aroma's goed waar te nemen.
Neem rustig de tijd om de drank te ruiken en te proeven. Let op de verschillende aroma's, zoals fruit, vanille, kruiden en eikenhout. Zo ontdek je wat jouw favoriete stijl is.
Lees hoe je cognac proeft of laat je inspireren door onze selectie.