Frankrijk: Beaujolais

inspiration-image

Artikel

Ten oosten van het Centraal Massief ligt de Franse Beaujolaisstreek. De wijngaarden in de Beaujolais staan aangeplant op de glooiende heuvels rondom Lyon, langs een oude Romeinse handelsroute. De streek ontleent haar naam aan het middeleeuwse stadje Beaujeau. Het meest beroemd is de Beaujolais om een speciale rode wijn die alleen in dit gebied wordt gemaakt: de Beaujolais Primeur of Nouveau. Deze extreem jonge, lichte wijn van gamay-druiven wordt volgens een bijzonder procédé gemaakt en komt al in november na de oogst op de markt.

Klimaat

Het wijnbouwgebied van de Beaujolais beslaat ruim 20.000 hectare. Er wordt eigenlijk maar 1 druivenras verbouwd: de gamay noir à jus blanc (de blauwe gamay met wit sap). Er is ook een heel klein gedeelte waar chardonnay wordt verbouwd voor de productie van witte wijn. Veel van de wijngaarden staan aangeplant in de vallei van Saône. Het klimaat is enigszins continentaal, met warme zomers en koude winters. Aan de voet van het Centraal Massief sneeuwt het vaak al in november. In het noorden van de Beaujolais bestaat het landschap vooral uit heuvels met een bodem van graniet en klei. Richting Lyon zijn er meer uitgestrekte vlakten, waar de bodemsamenstelling wat rijker is. Door de verschillen in bodem en klimaat zijn de Beaujolaiswijnen uit het noorden vaak wat complexer en gestructureerder dan die uit het zuiden. De wijnen uit de zuidelijke Beaujolais zijn over het algemeen iets lichter van smaak.

Beaujolais Primeur / Beaujolais Primeur

De jonge, frisse Beaujolais Primeur of Nouveau komt ieder jaar op de 3e donderdag van november op de markt. De jaarproductie ligt rond de 88 miljoen flessen. Dit is ongeveer 1/3 van de totale wijnproductie in de Beaujolais. De Nederlanders zijn (na de Fransen en de Duitsers) de 3e grootste Beaujolais Primeur-drinkers ter wereld.

Beaujolais Nouveau kent een traditie die teruggaat tot de 19e eeuw. Het was toen gebruikelijk in de Beaujolais om de eerste wijnen van de oogst zo snel mogelijk op de markt te brengen in Lyon en Parijs. De wijn werd meteen na de pluk van de druiven in houten vaten per koets of per boot getransporteerd. Vaak voltrok de gisting zich pas tijdens het transport. Tegenwoordig gist de wijn eerst voordat hij wordt gebotteld en vervoerd wordt. Beaujolais Primeurs zijn licht en fruitig en worden koeler gedronken dan de meeste andere rode wijnen (op ca. 12°C). De wijn kan het best binnen een jaar na de oogst geconsumeerd worden, zodat hij nog zijn volle frisheid en fruitigheid heeft.

Bereiding

De gamay-druiven voor Beaujolais worden voornamelijk met de hand geplukt, zodat de druiventrossen zo min mogelijk kneuzen. Na de oogst worden de druiventrossen meteen in grote vaten van cement of roestvrijstaal gedaan. De onderste druiven (ongeveer 10% tot 30%) worden door het gewicht van de andere druiven geplet. Deze geplette druiven beginnen te gisten. Tijdens het gistingsproces komt er koolzuurgas vrij, waardoor de bovenste druiven in het gas terechtkomen. Door het koolzuurgas gisten die druiven in de schil. Dit proces heet macération carbonique (maceratie onder koolzuur). De druiven ontwikkelen door de macération carbonique typische aroma’s van rood fruit.

De druiven bestemd voor Beaujolais Primeur fermenteren slechts 4 dagen op deze manier. Druiven die langer gisten, worden verwerkt tot Beaujolais-wijnen die langer bewaard kunnen worden. Na het gistingsproces worden de druiven geperst. Daarna blijven de Primeur-wijnen 2 maanden liggen. De scherpe appelzuren in de wijn worden in die periode door bacteriën omgezet in zachtere melkzuren. Dit proces wordt malolactische gisting genoemd. Ten slotte wordt de Beaujolais Nouveau gebotteld.

Wetgeving

Wijnen uit de Beaujolais moeten voldoen aan gedetailleerde en strenge voorschriften.

  • AOC Beaujolais: dit is de grootste appellation, met meer dan 10.000 hectare aan wijngaarden. Een groot deel van deze wijnen wordt in november als Beaujolais Primeur op de markt gebracht. Een kleiner deel van de geproduceerde wijnen wordt als gewone Beaujolais verkocht
  • AOC Beaujolais-Villages: de regels in de AOC Beaujolais-Villages zijn strenger dan in de AOC Beaujolais. Ongeveer een kwart van de totale productie van de Beaujolais komt hier vandaan. Het overgrote deel van de Beaujolais-Villages-wijnen zijn gewone Beaujolais-Villages’. Dit zijn zeer subtiele wijnen met een zachte geur van bloesem en fijne rode vruchten, die na 1 à 2 jaar tot optimale rijping komen. Slechts een klein deel van de druiven uit de Beaujolais-Villages wordt gebruikt voor Beaujolais-Villages Primeur-wijnen

Cru’s

De meest bijzondere rode wijnen uit de Beaujolais komen van een van de 10 cru's. Enkele bekende cru’s zijn:

  • AOC Brouilly: de Brouilly is de zuidelijkste cru en met een gebied van bijna 1.300 hectare ook de grootste. De gemiddelde jaarproductie ligt tussen de 9 á 10 miljoen flessen per jaar. Een Brouilly is het 2e jaar na de oogst op dronk. Dan is hij heerlijk zacht en fruitig
  • AOC Fleurie: de wijngaarden van deze appellation, met een oppervlakte van 825 hectare, liggen in de gelijknamige gemeente. De bodem is arm en bestaat vooral uit verpulverd graniet met een hoog mangaangehalte. Fleuries krijgen daardoor een uitgesproken elegant karakter. Deze wijnen zijn vaak vrij prijzig. Per jaar worden er ongeveer 6 miljoen flessen van geproduceerd
  • AOC Moulin-à-Vent: de Moulin-à-Vent is vernoemd naar een oude gerestaureerde windmolen. Deze robijnrode en fluwelige Beaujolais kan het langst bewaard worden. De wijn krijgt dan het karakter van een Bourgogne. Moulin-à-Vent was de eerste officieel erkende cru (1924). De jaarproductie bedraagt circa 4,7 miljoen flessen