Bokbier
Is het nu bokbier of bockbier? Hoe je het ook schrijft, je vindt dit speciaalbier in twee soorten: herfstbok en lentebok. Echte seizoensbieren dus. Maar waar komt bokbier eigenlijk vandaan? Dat lees je in dit artikel. We praten je ook bij over de smaak en geven je tips hoe je bokbier drinkt en combineert met eten.
WAT IS BOKBIER?
Bokbier is een sterk seizoensbier. Oorspronkelijk zijn bokbieren ondergistend, waarbij het gist in het brouwproces naar de bodem zakt. Bokbier was daardoor robijnrood van kleur met een karamelachtige smaak.
Tegenwoordig wordt hier niet meer streng gelet en is alles mogelijk. Je ziet dan ook steeds meer bovengistende bokbieren met lichtere kleuren op de markt komen. Ook verschijnen er steeds meer varianten in combinatie met andere grondstoffen, zoals tarwe. Bokbier heeft over het algemeen zoetige tonen en een vrij lage bitterheid.
FABELS OVER BOKBIER
Er zijn veel fabels te vinden over de naamgeving van bokbier. Zo zou de naam:
- Afkomstig zijn van de Germaanse god Donar die op een bokkenwagen langs de hemel rijdt
- Iets te maken hebben met het sterrenbeeld steenbok
- Een verband hebben met het gelijknamige dier
BOKBIER OF BOCKBIER?
Waarom heet bokbier eigenlijk bokbier? De naam ontstond oorspronkelijk aan het einde van de 17e eeuw in Duitsland. Om precies te zijn in de beroemde Middeleeuwse bierstad Einbeck. Einbecker bier werd op z’n Beiers uitgesproken als “Ainpöckisch bier”, verkort werd dat weer Ainpöck wat eindigde in “ein bock”. Dit is de naam waaronder wij het bier tegenwoordig kennen: bokbier.
Oorspronkelijk schrijf je bockbier met ‘ck’, maar in Nederland ook vaak als ‘bokbier’ geschreven. Beide schrijfwijzen zijn correct. Nederland is overigens niet het enige land waar bokbier zo populair is. Duitsland, Noorwegen, Oostenrijk en Tsjechië brouwen ook maar wat graag dit seizoensbier.
HET BROUWPROCES
Bokbier is een van oorsprong ondergistend seizoensbier met een relatief hoog alcoholpercentage. Het begint bij 6% en loopt op tot wel 9%. Bokbier onderscheidt zich van pils doordat er twee keer zoveel mout wordt gebruikt tijdens het brouwproces. Dit levert meer suikers op en zorgt voor een steviger bier. Daarnaast is de mout in bokbier op hoge temperatuur gedroogd. Dit zorgt ervoor dat een deel van de mout karameliseert met als resultaat die karakteristieke, zoete karamelsmaak van bokbier.
De enige echte eis die in Nederland aan bokbier wordt gesteld is dat het een stamwortgehalte van minimaal 15,5 Plato heeft. Dit geeft de dichtheid van het bier aan en zegt daarmee iets over hoe zwaar het bier is.
BOKBIER: SEIZOENSBIER
Oorspronkelijk werd bokbier gemaakt voor de gure, koude winter. Tegenwoordig luiden wij het bokbierseizoen al in oktober in. Er zijn begin oktober dan ook erg veel bokbierfestivals waar je oneindig veel soorten bokbier kunt proeven. Het herfstbok seizoen loopt nu van oktober tot en met februari. Van maart tot en met juni is het tijd voor de lentebok (ook wel meibock genoemd).
SOORTEN BOKBIER: HERFSTBOK VS. LENTEBOK
Een herfstbok heeft vaak een donkere robijnrode kleur, bevat wat meer alcohol en is zoeter van smaak dan een lentebok. Een lentebok is lichter van kleur en heeft een verfrissende, fruitigere smaak vergeleken met herfstbok.
ALCOHOLVRIJ BOKBIER
Nadat Grolsch het eerste alcoholvrij bokbier ontwikkelde zijn er meer producenten gevolgd, zoals Amstel en Duvel. De ene brouwerij haalt de alcohol er na het brouwen uit, de andere laat de alcohol niet ontstaan tijdens de gisting. Eigenlijk mag deze alcoholvrije variant officieel geen ‘bok’ heten, omdat er daarvoor bepaalde ingrediënten ontbreken. Benieuwd naar meer over deze nieuwe trend? Lees dan alles over alcoholvrij bier. En wist je dat er ook steeds vaker glutenvrij bokbier op de markt verschijnt? Lees hier alles over glutenvrij bier.
DE SMAAK VAN BOKBIER
Bokbier staat bekend om zijn rijke, volle karakter en warm, moutig smaakprofiel dat perfect past bij de herfst en winter. De stijl varieert per brouwer, maar heeft vrijwel altijd een stevige body en een diepe, zoetmoutige basis met tonen die doen denken aan karamel en geroosterde granen.
De meeste bokbieren hebben een alcoholpercentage tussen 6% en 7,5% en bieden smaken van toffee, karamel, donker brood, rozijnen, vijgen of lichte chocolade. De gebruikte donkere mouten zorgen voor een zachte zoetheid, terwijl een milde bitterheid het geheel mooi in balans houdt. Veel bokbieren hebben een lichte, natuurlijke sprankeling en een warme, ronde afdronk die lang blijft hangen, wat de stijl zo geliefd maakt in het najaar.
BOKBIER & ETEN
Bokbier is zwaarder dan normaal bier en heeft een volle smaak die vaak wordt beschreven als kruidig, nootachtig en licht zoet. Heerlijk van smaak en perfect te combineren met gerechten en hapjes. Houd in gedachten dat de smaken van het bier en eten een contrast moeten vormen óf elkaar aanvullen. Inspiratie nodig? Lees hieronder welke gerechten en hapjes perfect zijn bij bokbier:
- Rundvlees en bokbier zijn goede vrienden. Probeer eens dit lekkere recept recept van stoofvlees met een stevige herfstbok
- Herfstbok combineert ook heel goed met kaas. Schapenkaas om precies te zijn. Denk bijvoorbeeld aan manchego of pecorino
- Bokbier is ook goed te combineren bij het dessert! Probeer bijvoorbeeld eens deze chocolademousse
BOKBIER SERVEREN
De temperatuur van bokbier is bij het drinken erg belangrijk voor de smaakbeleving. De aroma’s van bokbier komen namelijk het beste vrij op een temperatuur van 8 tot 10 graden. Zo proef je de smaken zoals de brouwer het bedoelde.
BOKBIER GLAS
Voor een bokbier pak je een tulpglas. Dit glas is geschikt voor de wat zwaardere bieren. De bolle onderkant van het tulpglas reguleert de warmte van je hand waardoor de aroma's van het bier worden versterkt.
Schenken
Schenk je bokbier onder een hoek van 45º, in één vloeiende beweging in het glas. Om een stevige schuimkraag te creëren die lang blijft staan, laat je het schuim iets over de rand lopen. Wil je kringen in het tafelblad voorkomen? Houd dan het glas recht als het bijna vol is.
Afschuimen
Het bokbier kun je het beste afschuimen met een natte spatel, onder dezelfde hoek van 45º. Een natte spatel heeft de voorkeur, omdat het schuim dan een beetje water krijgt dat het bier perfect afsluit.
Toch nog niet zeker over bokbier?
We kunnen het ons haast niet voorstellen, maar mocht je nog niet hélemaal overtuigd zijn kan je nog een aantal andere speciaalbieren bekijken. Voor ieder wat wils!
Voor een overzicht van alle speciaalbieren kan je op onderstaande knop klikken.
Meest gestelde vragen over bokbier
Dorst gekregen?
Als het goed is weet je nu meer over dit warme en karaktervolle bier. Bokbier staat bekend om zijn volle body, rijke moutsmaken en warme, zoetige tonen die perfect passen bij het najaar. De geroosterde mouten geven smaken van karamel, toffee, donker brood en soms een vleugje chocolade, waardoor bokbier een zacht en toegankelijk seizoensbier is. Een mooi voorbeeld hiervan is Chouffe Bok. Dit Belgische bokbier combineert de typische warme karamelsmaken met een licht kruidige toets die zo kenmerkend is voor de bieren van Chouffe. Met zijn volle body, zachte moutigheid en subtiele pittigheid is het een ideaal biercadeau én een heerlijke herfstklassieker. Probeer het eens en ontdek hoe rijk, rond en verrassend dit bokbier kan smaken.