Lambiek bier
De oudste biersoort onder de huidige biersoorten: lambiek bier. De lange geschiedenis en het speciale brouwproces maken lambiek uniek in z’n soort. De zurige smaak is niet voor iedereen weggelegd, maar de liefhebber weet de weg naar Lembeek nog steeds te vinden voor de beste lambiek bieren. Lees verder om alles te weten te komen over dit typische bier.
WAT IS LAMBIEK BIER?
Lambiek is een van de meest authentieke en traditionele biersoorten die België rijk is, afkomstig uit het Pajottenland en de Zennevallei. Wat lambiek zo uniek maakt, is dat het wordt gebrouwen volgens een eeuwenoude methode waarbij het wort na het koken wordt blootgesteld aan de buitenlucht. In plaats van gekweekte gist worden de wilde gisten en bacteriën uit de omgeving gebruikt om de spontane vergisting op gang te brengen. Dit proces, dat alleen in dit specifieke microklimaat optimaal werkt, vormt de basis van de bijzondere eigenschappen van lambiek.Na deze spontane gisting rijpt het bier langdurig in grote eikenhouten vaten, vaak één tot drie jaar. Tijdens deze rijping ontwikkelt lambiek zijn karakteristieke geur en smaak: licht zurig, droog, complex en soms wat leerachtig of stoffig, met subtiele hout- en oxidatieve tonen die doen denken aan oude wijn of cider.
Door de natuurlijke en trage ontwikkeling krijgt elk vat een eigen persoonlijkheid, wat de brouwers in staat stelt te selecteren, mengen en verfijnen wanneer lambiek later wordt gebruikt voor geuze of andere varianten. Dit alles maakt lambiek niet alleen bijzonder, maar ook een levend stukje Belgisch erfgoed. Het is een bier dat traditie, natuur en ambacht samenbrengt in één glas en dat liefhebbers wereldwijd weten te waarderen om zijn unieke, bijna nostalgische karakter.
GESCHIEDENIS VAN LAMBIEK BIER
De nostalgie rond lambiek bier kenmerkt zich ook door de lange geschiedenis. Lambiek is de oudste van de nog bestaande biersoorten. Er zijn aanwijzingen dat het al rond 1300 gemaakt werd. Uit een document van stadsontvanger Remi le Mercier van Halle, uit 1559, blijkt dat er al lange tijd lambiek bier gebrouwen werd. In dit document wordt een recept beschreven met ca. 50% tarwe. Extra tarwe is een vaak voorkomende eigenschap van lambiek, maar tegenwoordig geldt hiervoor een vereiste van minimaal 30%. Het recept uit 1559 komt in feite meer in de buurt van witbier.
De naam ‘lambiek’ wordt voor het eerst vermeld in 1794. Faro, een bier dat van lambiek gemaakt wordt door kandijsuiker toe te voegen, was voor de 18e eeuw nog niet bekend in Brussel. Maar in de noordelijke Nederlanden werd faro al gedronken in de 16e en 17e eeuw. En dan vooral in Zeeland, Delft en Dordrecht.
HET BROUWPROCES
Het brouwproces van lambiek bier is anders dan bij alle andere biersoorten. Zo wordt er geen gebruik gemaakt van verse hop, maar van drie jaar oude hopbellen. Hop zorgt normaal gesproken juist voor de bitterheid in bier, maar oude hop heeft de bitterheid verloren en zorgt vooral voor de bewaarbaarheid van lambiek bier. De wilde gist zorgt voor de karakteristieke smaak van lambiek bier en maakt het een heerlijke dorstlesser.
Een ander unicum aan het brouwproces is dat het plaatsvindt door spontane gisting. Het is niet onder- of bovengistend, maar een biersoort van ‘spontane gisting’. Dit werkt als volgt: Na het brouwen en filteren, komt het wort terecht in een zogenaamd koelschip. In deze platte bak is het mengsel blootgesteld aan de lucht. De brouwers zetten de ramen open en gaan naar huis. In de lucht die de ruimte binnenkomt zitten gisten die zich mengen met het wort. Daarna pompt men de wort naar de grote, houten vaten die ‘foeders’ heten. Zo ontstaat de spontane vergisting van lambiekbieren, die jaren in beslag kan nemen.
Na deze fase gaat de gisting door in eikenhouten vaten. Een echte oude lambiek wordt 3 jaar bewaard in de oude houten vaten. Dit is meteen nog een belangrijk kenmerk van een lambiek; de oude vaten in oude brouwerijen. Spinnenwebben in de brouwerij zijn eerder regel dan uitzondering. Deze nostalgische omgeving zorgt voor het unieke karakter van lambiek bier. De Zennevalei en het Pajottenland in België hebben de beste eigenschappen om de lekkerste lambiek bieren te brouwen. Hoewel de bereidingswijze wereldwijd gebruikt wordt, heeft het bier nergens zo’n karakteristieke smaak als in de omgeving van Lembeek aan de rivier de Zenne. Ben je een keer in de buurt? Laat de kans om het beste lambiek bier te proeven dan niet aan je voorbij gaan.
SOORTEN LAMBIEK BIER
Er zijn drie biersoorten die lambiek als basis hebben:
- Faro: heeft een zoet-zurige smaak en een alcoholpercentage tussen de 4,5 - 5,5%. Het wordt gemaakt door kandijsuiker toe te voegen aan lambiek. Door deze zoete toevoeging was faro vroeger vooral populair bij vrouwen en kinderen. Vanaf 1885 werd Faro gemaakt met lambiek van minder goede kwaliteit, waardoor de populariteit afnam. De beste lambiek werd vanaf toen gebruikt voor geuze bier. Vanaf begin jaren ‘70 nam de interesse weer toe.
- Geuze bier: is een mengsel van oude en nieuw lambiek dat verder gist op de fles. Dit mengen wordt ‘steken’ genoemd. Deze sprankelende biersoort wordt geleverd in champagneflessen. Benieuwd naar het hele verhaal hierachter? Lees dan verder over Geuze bier
- Kriek bier: ook wel ‘kriekenlambiek’, ontstaat door zure kersen toe te voegen aan lambiek bier. Deze kersen noemen ze in Vlaanderen ‘krieken’. Men is hier ooit mee begonnen omdat de zure lambiek niet geliefd was bij het grote publiek. Het toevoegen van de zoete smaken moest hier verandering in brengen. Inmiddels worden er ook andere vruchten toegevoegd, zoals appel, banaan, framboos en perzik. Die dranken zijn bekend als fruit bier..
DE SMAAK VAN LAMBIEK BIER
Lambiek staat bekend om zijn levendige zuren, unieke wilde gistaroma’s en het complex ontwikkelde smaakprofiel dat ontstaat door spontane vergisting in het Pajottenland. Hoewel de smaak per brouwerij en zelfs per vat kan verschillen, heeft lambiek vrijwel altijd een uitgesproken droog, licht wijnachtig karakter met lagen van citrusachtige tonen, subtiele houtinvloeden en aardse, soms licht funky accenten die voortkomen uit de lange rijping op eikenhouten vaten. Lambiek bevat doorgaans een alcoholpercentage tussen ongeveer 5% en 7%, maar weet dankzij de combinatie van spontane vergisting, houten vatrijping en natuurlijke complexiteit een indrukwekkende diepgang te bieden. In de smaak vind je vaak tonen van groene appel, citrusschil, lichte tannines, zachte houttonen en soms een vleugje steenfruit of een minerale toets, afhankelijk van het specifieke vat en de leeftijd van de lambiek. De lange rijping geeft het bier zijn goudgele tot amberkleurige uitstraling en zorgt voor een droog, elegant en licht oxidatief karakter, terwijl het subtiele koolzuurgehalte het geheel rustig, verfijnd en puur doet aanvoelen. Sommige stekerijen spelen met kleine nuances door verschillende jaargangen lambiek te blenden, wat de stijl nog gelaagder en complexer kan maken.
LAMBIEK BIER & ETEN
De complexe zure smaken van lambiek noem je ‘rinzig’. Liefhebbers drinken lambiek als dorstlesser op het terras, maar probeer het ook eens naast een van deze gerechten:
- De zurige, rinzige smaak is nog lekkerder bij een frisse salade, zoals deze Crispy Caesar Salade.
- Ook zachte, romige kaassoorten zijn lekker bij een lambiek biertje. Past ook goed bij het nostalgische karakter van de biersoort. Probeer het eens bij dit gerecht van camembert met vijgen.
- Fruitsmaken zijn een ideale combinatie met lambiek. Dit gerecht van frozen fruit is lekker fris bij je biertje in de zomer.
LAMBIEK BIER SERVEREN
Het gele tot amberkleurige bier schenk je bij voorkeur in een bekerglas met een dikke bodem, ook wel een tumblerglas genoemd. Dit eenvoudige maar functionele glaswerk past perfect bij het karakter van lambiek: authentiek, ongepolijst en puur. Het stevige glas houdt de temperatuur goed vast en laat de subtiele kleurvariaties van het bier mooi tot hun recht komen, terwijl de wijde opening ervoor zorgt dat de bijzondere aroma’s direct kunnen ontsnappen en gemakkelijk waarneembaar zijn.
Schenken
Bij het schenken van lambiek is eenvoud de sleutel. Giet het bier in één rustige, vloeiende beweging in het glas en houd het glas licht schuin om de vorming van overtollig schuim te beperken. Omdat lambiek nauwelijks tot geen bruis heeft, is deze manier van schenken ideaal om de aroma’s en het mondgevoel zo zuiver mogelijk te ervaren.
Afschuimen
Lambiek bier vormt slechts een dunne, fragiele schuimkraag die meestal snel wegtrekt. Dit is volledig normaal voor deze bierstijl en hoort zelfs bij de charme ervan. Laat het schuimkraagje daarom gewoon zijn werk doen en raak het niet aan.
Toch nog niet zeker over lambiek bier?
We kunnen het ons haast niet voorstellen, maar mocht je nog niet hélemaal overtuigd zijn kan je nog een aantal andere speciaalbieren bekijken. Voor ieder wat wils!
Voor een overzicht van alle speciaalbieren kan je op onderstaande knop klikken.
Meest gestelde vragen over lambiek bier
Dorst gekregen?
Als het goed is weet je nu meer over dit karaktervolle en uniek ontwikkelde bier. Lambiek staat bekend om zijn frisse zuren, goudgele kleur en het complexe smaakprofiel dat ontstaat door spontane vergisting in de open lucht en lange rijping op eikenhouten vaten. Tijdens dit natuurlijke proces ontwikkelen zich smaken van citrus, groene appel, lichte houttonen en subtiele wilde gistaroma’s, waardoor lambiek een bijzonder, gelaagd en authentiek speciaalbier is. Met zijn bescheiden alcoholpercentage, droge body en uitgesproken frisse zuurgraad is lambiek een ideaal bier om rustig van te genieten, bijvoorbeeld als aperitief, bij rijke kazen of simpelweg om de eeuwenoude traditie van het Pajottenland te ervaren. Probeer het eens en ontdek hoe complex, verfrissend en verrassend puur deze historische bierstijl kan smaken.