Alles over deze Franse wijnstreek Elzas

In het uiterste noordoosten van Frankrijk, grenzend aan Duitsland ligt de Elzas of Alsace (in het Frans). Het gebied was ooit Duits, maar is sinds 1648 overwegend in Franse handen geweest. De overwegen witte wijnen uit de Elzas hebben heerlijke karakteristieke, fruitige aroma’s. Lees alles over de Franse wijnstreek Elzas en haar beroemde wijnen!

De Elzas in het kort

  • Locatie: in het noord-oosten van Frankrijk
  • 90% van de productie bestaat uit witte wijn
  • 16.000 hectares wijngaarden (2012)
  • Grootste druivenrassen:
    - Riesling
    - Pinot Blanc
    - Gewürztraminer
    - Pinot Gris
  • De bekende mousserende wijn crémant wordt hier veel geproduceerd

De druiven uit de Elzas

De Elzas kent verschillende druivenrassen, die allemaal op één na wit zijn. Veel wijnen zijn cépagewijnen (wijnen van één druivenras).

In de Alsace worden de wijnen genoemd naar de druif waarvan ze zijn gemaakt. Ze worden verplicht gebotteld in kenmerkende smalle, hoge Alsace-flessen, in de streek waar ze geproduceerd zijn. Bekend zijn de volgende witte wijnen:

  • Gewürztraminer. Elzassers beschouwen deze als de beste van hun wijnen: Het is een stevige wijn met zwoele aroma’s en een rijke, weelderige structuur.
  • Silvaner. Levert frisse en lichte wijnen, die enigszins fruitig zijn.
  • Pinot blanc. Deze frisfruitige wijn kan gemakkelijk als aperitief gedronken worden.
  • Riesling. Deze hebben hier frisse, fruitige zuren en een delicate smaak.
  • Pinot Gris. Stevig, en weelderig van smaak.
  • Muscat d’Alsace. Fruitige wijnen die smaken naar verse druiven.
  • Pinot noir. De enige rode druif die wordt verbouwd in de Elzas


De enige rode druif in de elzas is de Pinot Noir. Pinot noirs uit de Alsace zijn bijzonder fruitig, met een hint van kersen.

Een stukje geschiedenis

Al in de Middeleeuwen kende de Elzas een florerende wijnbouw. De wijnen stonden bekend als de beste van Duitsland. Aan het einde van de 19e eeuw, toen het gebied ook tijdelijk in handen van de Duitsers was, werd de regio getroffen door de grote druifluisepidemie. De Duitsers beplantten de wijngaarden daarna met hybride druivenrassen die veelal bestand waren tegen de druifluis, maar wijnen van mindere kwaliteit gaven.

Na de Eerste Wereldoorlog heroverden de Fransen de Elzas. Ze vervingen de slechte druiven door edele druivenrassen als riesling en pinot blanc. De goede kwaliteit van de wijnen leidde in 1962 tot het overheidskeurmerk: de Appellation d’Origine Contrôlée Alsace. In 1975 werd de Alsace Grand Cru ingesteld en in 1976 de Crémant d’Alsace.

Een ideaal wijnklimaat

De wijngaarden in de Elzas profiteren van een zonnig, warm en droog klimaat, hoewel de winters behoorlijk koud kunnen zijn. Vooral witte druiven rijpen in dit klimaat erg goed. 

De wijngaarden die op het zuiden liggen krijgen de meeste zon en leveren de beste wijnen. 

De bodem van de Alsace bestaat afwisselend uit graniet, kalk, klei, leisteen en zandsteen. Hierdoor bieden de wijnen uit de Alsace een grote diversiteit aan aroma’s en smaken. Bodem is een onderdeel van terroir, een wijnterm die de specifieke invloed die de plek van de wijngaard heeft op de smaak van de wijn bepaald. 

Classificatie

Op de etiketten van Elzaswijnen zijn specifieke kwaliteitsaanduidingen te onderscheiden. Deze worden vanuit de Franse overheid bepaald.

Heb je een fles wijn uit de Elzas? Dan kun je aan de volgende aanduidingen meer begrijpen van je wijn!:

  • “AOC Alsace”: bij deze appellation staat alleen de naam van het druivenras op het etiket. Eventueel wordt er op het etiket ook ‘Edelzwicker’ of ‘Gentil’ vermeld. Dit betekent dat de wijn een mix is van meerdere witte druivenrassen. Ook kunnen er geografische aanduidingen op staan, zoals plaats of buurtschap

  • “AOC Alsace Grand Cru”: deze aanduiding is alleen bedoeld voor wijnen van riesling, gewürztraminer, pinot gris en de muscat. Ze moeten voldoen aan hoge kwaliteitseisen. Op het etiket moeten vermeld staan: druivenras, jaar en een van de 50 afgebakende wijngaarden

  • “AOC Crémant d’Alsace”: dit is een levendige, mousserende wijn die gemaakt wordt volgens de méthode traditionnelle van de Champagnestreek. In deze wijn wordt hoofdzakelijk de pinot blanc-druif gebruikt, maar de pinot gris, pinot noir, riesling of chardonnay komen ook voor. De wat zeldzamere Crémant rosé wordt uitsluitend van pinot noir gemaakt

Labels voor extra goede wijnjaren

Soms is een wijnjaar uitzonderlijk goed. In zulke jaren worden ook overrijpe druiven gebruikt voor de productie van bepaalde Alsace of Alsace Grand Cru wijnen. Dat levert rijke en likeurachtige wijnen op van riesling, gewürztraminer, pinot gris en muscat. Deze krijgen dan extra vermeldingen als ‘Vendanges Tardives’ (‘laat geoogst’) en ‘Sélection de Grains Nobles’ (geselecteerde druiven, aagetast door botrytis, ook wel edele rot genoemd).

Edele wat?

Benieuwd wat edele rot is? Dit komt voor bij verschillende wijnen waaronder Sauternes. Op onze sauternes pagina kun je precies lezen wat dit inhoudt!


Meer over wijn?

Wijnland Frankrijk is rijk aan veel meer mooie wijnstreken. Lees bijvoorbeeld meer over de LoireBeaujolais, de Bourgogne of de Provence

Wil je je verdiepen in Franse wijnen? Lees dan meer over de klassiekers, waaronder chablis en meursault

Doe de smaakprofielentest!

Benieuwd welke wijnen jij eigenlijk het lekkerst vindt? Doe de smaakprofielentest en ontdek jouw favoriete (Franse) wijnen binnen een minuut!