Australië

Artikel

Wijn uit Australië

In nauwelijks 30 jaar tijd heeft Australië een prominente plek veroverd in de internationale wijnwereld. Nog niet zo lang geleden produceerde het land vooral versterkte wijnen voor de binnenlandse markt. Tegenwoordig exporteren de Australiërs 60% van hun fruitige, karaktervolle wijnen. Overal ter wereld worden Australische wijnmakers om advies gevraagd.

Tot in de jaren ’70 waren Australische wijnen eigenlijk alleen bekend in eigen land. Maar de laatste decennia heeft de wijnbouw in Australië zich in rap tempo ontwikkeld. De nadruk is in slechts enkele tientallen jaren verschoven van zoete versterkte wijnen naar droge, fruitige wijnen met karakter. Het land heeft grote investeringen gedaan in de aanplant van edele druivenrassen en de nieuwste technieken. Dat heeft ertoe geleid dat Australië nu 6e staat op de lijst van grootste wijnproducerende landen ter wereld. Menig Australische wijn heeft de laatste jaren prijzen gewonnen in het buitenland en Australische wijnmakers worden overal ter wereld gevraagd om wijnbouwadvies.

Bron: Australian Wine and Brandy Corporation

Geschiedenis

De eerste druivenstokken die in Australië werden aangeplant, waren afkomstig van Kaap de Goede Hoop in Zuid-Afrika. Daar hadden de Hollanders al in de 17e eeuw wijngaarden aangelegd. Arthur Philip, de eerste gouverneur van Australië, nam de druivenstokken in 1788 mee op zijn reis naar Australië. De druiven werden aangeplant in een gebied waar het te klimaat te vochtig was en de grond te rijk. Daardoor kwam de wijnbouw niet echt van de grond.

Pas toen er druiven in de buurt van Sydney aangeplant werden, ging het beter. In het zuidoosten van Australië bleken de druivenstokken erg goed te groeien. De Engelsen stimuleerden de Australische wijnbouw zoveel mogelijk om de consumptie van rum tegen te gaan. Wijn bevat minder alcohol en bood een minder schadelijk alternatief voor de sterke rum. Een van de belangrijkste vroege wijnbouwgebieden was Hunter Valley, een streek in de staat New South, niet ver van Sydney. De pioniers van de wijnbouw in Hunter Valley waren James Busby en George Wyndham. Een ander belangrijk wijnbouwgebied, Barossa Valley, in de staat South Australia en niet ver van de stad Adelaide, werd door Duitse immigranten ontgonnen.

Australië maakte aanvankelijk vooral lichtzoete, versterkte wijnen voor de Engelse markt. Terwijl in de rest van de wereld steeds meer vraag naar elegantere, minder zware wijnen ontstond, bleef Australië vooral dat type wijn produceren. De meeste wijn was immers bedoeld voor de binnenlandse markt. De Australiërs waren niets anders dan de zoete wijnen gewend en vonden deze ook lekker. Pas in de jaren ’70 van de vorige eeuw maakte Australië de overstap naar droge kwaliteitswijnen, waaronder veel lichte, witte wijnen.

De overgang naar lichte, witte wijnen ging razendsnel. De Australiërs gebruikten bestaande onderstokken van blauwe druiven en entten daarop nieuwe witte variëteiten. Het tijdrovende rooien en opnieuw beplanten van de wijngaarden was daardoor niet nodig. Ook de overheid investeerde veel in de aanplant van kwalitatief hoogwaardige druivenrassen. Daardoor bestaat nu bijna 70% van de totale aanplant uit bekende internationale rassen als cabernet sauvignon, shiraz, merlot, chardonnay, sauvignon blanc en riesling. Ongeveer 60% van de wijnproductie wordt naar het buitenland verscheept.

Er werd ook veel geld gestoken in de ontwikkeling en toepassing van de nieuwste wijnbouwtechnieken. Daardoor werd het voor de Australiërs mogelijk om ondanks het hete klimaat zeer fruitige, frisse en aromatische wijnen te produceren. Tegenwoordig loopt Australië zelfs voorop in de toepassing van de modernste technieken. Australische wijnmakers worden over de gehele wereld om advies gevraagd. Deze ‘flying winemakers’ reizen de hele aardbol over om andere wijnmakers te adviseren.

De afgelopen 10 jaar zijn de Australische wijnen steeds populairder geworden in Europa. Vooral in Engeland is de groei enorm. Daar wordt zelfs meer Australische dan Franse wijn verkocht. Het Australische succes is vooral te danken aan de strenge kwaliteitscontroles die de exportwijnen moeten ondergaan. Daarnaast wordt het uitgesproken gulle en fruitige karakter van de Australische wijnen in het buitenland erg gewaardeerd. De overvloedige zonneschijn levert intense wijnen op, vol rijp fruit. De rode wijnen hebben heerlijke zachte tannines en de witte wijnen zijn breed en aromatisch van karakter. De witte druiven worden vroeg in de ochtend of zelfs ’s nachts geplukt. Daarna gisten ze op een lage temperatuur. Hierdoor blijven de witte wijnen, ondanks de warmte, toch fris van smaak.

Wijnbouw

Het totale wijngaardoppervlak van Australië beslaat ongeveer 160.000 hectare. Een groot deel van het land is te warm voor de wijnbouw. Het midden van het land bestaat uit woestijn, en in het noorden en oosten bevinden zich tropische stranden. De wijnbouw is daarom geconcentreerd in het warme, maar geschikte zuiden van Australië, van West naar Oost over een lengte van zo’n 5.000 km, verspreid over verschillende staten, zoals Western Australia, South Australia, Victoria en New South Wales. South Australia, met als hoofdstad Adelaide, produceert maar liefst 40% van de totale wijnproductie.

Het warme Australische klimaat heeft veel voordelen. De druiven worden mooi rijp en leveren gulle en zachte wijnen op. Het gebrek aan water wordt bestreden door moderne irrigatiesystemen. Het water wordt druppel voor druppel aan de planten gegeven. De druiven mogen in de warmte niet te snel rijpen, anders verliezen ze hun fruit en zuurgraad. Daarom is de laatste decennia voor de aanplant van wijngaarden gezocht naar wat koelere plaatsen. Geschikte gebieden bevinden zich in de heuvels, waar van nature vooral ’s nachts meer afkoeling is, en zo ver mogelijk in het zuiden. Ook dicht bij zee is er meer koelte.

Druivenrassen

Australië heeft op grote schaal bekende Europese druivenrassen aangeplant. Het accent ligt vooral op Franse druivenrassen. Het populairst voor wit is de chardonnay, maar ook de witte Bordeauxdruiven sémillon en sauvignon blanc zijn ruim aangeplant. Ook exotische witte rassen, zoals de verdelho (van Madeira) of de sherrydruif Pedro Ximenez worden veel verbouwd. Riesling is sterk in opkomst. Met name druiven die een warmer klimaat gewend zijn, doen het in Australië uitstekend. Dat verklaart ook het succes van de blauwe syrah, die in Australië shiraz wordt genoemd. Het Rhônegebied, waar deze druif vandaan komt, is een van de warmste streken in Frankrijk. Het warme klimaat in Australië zorgt voor Shiraz-wijnen met heerlijk zoet fruit en een smakelijke peperigheid. Naast de shiraz wordt ook de cabernet sauvignon veel geteeld.

Classificatie

De Australische wijnmakers zijn niet zo gebonden aan oude tradities, regels en wetten als wijnmakers in bepaalde Europese gebieden. Een Australische wijnmaker is volkomen vrij in het gebruik van de gewenste druiven, de manier waarop de druiven worden verbouwd en de technieken waarmee de wijn wordt gemaakt. Om een constante smaak en kwaliteit te krijgen, selecteren wijnmakers jaarlijks druiven uit vele verschillende gebieden. Daarvan wordt de perfecte blend gemaakt. Herkomst of wijnstreek is dus niet het belangrijkst, zoals in Europa. Op tijd plukken is daarentegen wel een belangrijke voorwaarde om goede wijn te kunnen maken.

Hoewel de Australiërs er niet zoveel mee doen, onderscheidt de Australische wijnwetgeving officieel 3 niveaus in wijnen. Wijnen uit een zone komen uit een enorm gebied, zonder specifieke kenmerken. Wijnen uit een regio komen uit een iets nader omschreven gebied binnen een zone. De wijnen uit een sub-regio komen op hun beurt uit een kleiner gebied binnen een regio. Als er een zone, regio of sub-regio op het etiket wordt vermeld, moet in ieder geval 85% van de gebruikte druiven uit het genoemde gebied komen.

Voor de wijnen die geëxporteerd worden naar de Europese Gemeenschap en USA gelden de volgende regels:

  • Minimaal 85% van de wijn moet uit het op het etiket genoemde gebied komen
  • Minimaal 85% van de wijn moet van het op het etiket genoemde oogstjaar zijn
  • Minimaal 85% van de wijn moet van de op het etiket genoemde druivensoort zijn

De tophuizenPenfolds is een van de beroemdste wijnhuizen van Australië en behoort tot de absolute wereldtop. De Engelsman Christopher Rawson Penfolds richtte het bedrijf op in 1844. De wijnen van Penfolds staan bekend om hun rijke smaak, finesse en een constante kwaliteit. Die constante kwaliteit wordt bereikt door druiven te selecteren uit een groot aantal wijngaarden. De wijngaarden van Penfolds liggen verspreid over vrijwel geheel South Australia en andere streken. Per jaargang worden de eigenschappen van de druiven zorgvuldig beoordeeld. Aan de hand daarvan worden blends samengesteld van druiven uit de verschillende districten.Ook Peter Lehmann is een belangrijke naam in Australië. In 1978 hadden veel wijnboeren een overschot aan druiven. Om te voorkomen dat veel wijnboeren failliet zouden gaan, richtte Lehmann met familie en vrienden een wijnbedrijf op. Hij kocht de overschotten op en verwerkte deze tot wijn. Door Lehmanns reddingsactie kreeg hij de bijnaam ‘de baron van Barossa’. Zijn zoon heeft de leiding van het bedrijf overgenomen. Met behulp van innovatieve technieken produceert Lehmann mooie, uitgesproken fruitige wijnen. De druiven zijn afkomstig van maar liefst 183 zorgvuldig geselecteerde wijngaarden uit Barossa Valley. Iedere wijngaard levert druiven met een uniek smaakprofiel. Door zorgvuldige selectie uit dit rijke aanbod creëren de wijnmakers wijnen met een constante, fijne smaaknuance.