Spaanse wijnen

Spanje bezit de meeste wijngaarden ter wereld. Het land staat op de 3e plaats van de grootste wijnproducerende landen ter wereld. Na de dood van Franco in 1975 is de Spaanse wijnbouw grondig vernieuwd en exporteert het land steeds meer Spaanse wijnen van kwaliteit.

Spanje heeft met meer dan 1,1 miljoen hectare de grootste wijngaardoppervlakte ter wereld. Toch staat het land met een jaarlijkse productie van circa 3 miljard liter slechts op de 3e plaats op de ranglijst van wijnproducerende landen. Frankrijk en Italië produceren ongeveer 5 keer zoveel. In Spanje is de opbrengst per hectare veel lager om verschillende redenen. De wijngaarden zijn niet zo intensief beplant, omdat er simpelweg genoeg ruimte is om de druiven ruim aan te planten. Bovendien is het in grote delen van het land zeer heet, waardoor de opbrengst van nature laag is. Door de hitte is namelijk er in de grond maar een beperkte vochtvoorraad voor de druiven beschikbaar.

Bestel Spaanse wijnen

Op pad met je klantenkaart

Ga je deze zomer op vakantie naar Spanje? Neem je Gall & Gall klantenkaart mee. Bij heel veel wijnhuizen krijg je namelijk een leuk extraatje!

Zoek je favoriete wijnhuis >

Geschiedenis van Spaanse wijn

De Spaanse wijnbouw gaat terug tot ver voor het begin van onze jaartelling. Dat blijkt onder meer uit archeologische vondsten van oude amfora’s, waarin sporen van wijn zijn aangetroffen. Onder de Moorse bezetting, die ruim 700 jaar duurde, verdween de wijnbouw niet. Hoewel er enorm veel Spaanse wijn geproduceerd werd, exporteerde Spanje haar wijnen nauwelijks. Alleen aan het einde van de 19e eeuw, toen Frankrijk al getroffen was door de druifluisepidemie en Spanje nog niet, nam de export tijdelijk toe. In de 20e eeuw raakte Spanje door de Spaanse Burgeroorlog en het dictatoriale regime van Franco in een politiek en economisch isolement. Hierdoor ontbrak de concurrentie met wijnen uit het buitenland en bestond er geen noodzaak tot kwaliteitsverbetering. De nadruk lag vooral op bulkwijnen bedoeld voor de binnenlandse markt.

Pas in 1975, na de dood van Franco, werd de Spaanse wijnbouw meer en meer gemoderniseerd. In 1986 werd Spanje lid van de EU, wat een positief effect had op de Spaanse wijnen. Met grote financiële steun van Europa werden ingrijpende moderniseringen doorgevoerd. In enkele jaren veranderde het karakter van de Spaanse wijnen compleet. De zware, veelal overdreven lang op vat gerijpte wijnen maakten plaats voor frisse, fruitige typen. Door het hele land werden honderden nieuwe wijnbedrijven gebouwd en voorzien van de nieuwste technologie.

Een enorme verbetering was ook dat op grote schaal wijngaarden met inferieure druivenrassen werden gerooid en herplant met edele variëteiten. Deze omschakeling kon snel worden uitgevoerd door de wijze waarop de Spaanse wijnbouw en wijnhandel zijn gestructureerd. De meeste boeren maken zelf geen wijn, maar verkopen hun druiven aan wijnhuizen (bodega’s) of coöperaties. Deze vinifiëren de druiven, bottelen de wijn en verkopen die onder hun naam. Door hun omvang hadden de bodega’s genoeg financiële middelen om de wijngaarden opnieuw te beplanten.

Wijnbouw

Spanje kent zeer uiteenlopende klimaten, van regenachtig en gematigd in het groene noordwesten tot zeer heet en droog in het zuiden. Daardoor groeien er zeer veel verschillende druivenrassen in het land. Dit verklaart waarom het land een geweldig rijk geschakeerd aanbod van wijnen heeft, met zeer verschillende en zeer eigen karakters.

Druivenrassen

De vele druiven die in Spanje verbouwd worden, zijn op enkele internationale variëteiten na allemaal inheems. Maar liefst 70 van die inheemse druivenrassen zijn belangrijk. Een veel voorkomende witte inheemse druif is de aromatische airén, die naar appel, peer en amandel geurt. Van de grenache blanc (in Spanje garnacha blanca genoemd) komen alcoholrijke wijnen. In mousserende cava-wijnen wordt vaak maccabeo gebruikt. De maccabeo-druif wordt ook wel viura genoemd. Deze druif staat ook veel aangeplant in de Riojastreek. De versterkte sherry’s bevatten veel palomino-druiven, die aroma’s van noten en appel hebben. Ook de zoete Pedro Ximénez wordt regelmatig gebruikt in sherry. De geurige witte albariño wordt veel verbouwd in Galicië.

Naast witte druiven staan er ook veel blauwe druiven aangeplant in Spanje. Van de grenache noir (garnacha tinta in het Spaans) worden krachtige wijnen gemaakt, die geuren naar bramen, kersen, peper en specerijen. Deze druif groeit overal waar het warm is en wordt voornamelijk gemengd met wijnen van andere druivenrassen. Wijnen van graciano-druiven zijn stijlvol en tanninerijk en moeten lang rijpen. Deze druif wordt vooral gebruikt voor Gran Reserva’s in Rioja en Navarra. De tempranillo is een edel druivenras, dat zeer belangrijk is in Rioja, maar ook aangeplant staat in het noorden en het meer zuidelijk gelegen La Mancha. De tempranillo heeft aroma’s van aardbeien, rozijnen, pruimen en specerijen. Populaire internationale druivenrassen als de blauwe cabernet sauvignon, merlot, syrah en witte chardonnay zijn de laatste tijd ook in opmars in Spanje.

Classificatie

Een etiket van een Spaanse wijn zegt veel over wat erin zit. Onder meer over de kwaliteitsklasse, die volgens een met Frankrijk vergelijkbaar systeem wordt vastgelegd. Daarnaast kennen de wijnen een rijpingsaanduiding. Dit is uniek voor Spanje. De Spaanse wijnwet onderscheidt verschillende kwaliteitsklassen. Van laag naar hoog zijn dit:
• Vino de Mesa en Vino Comarcal: tafelwijn. Land van herkomst moet worden vermeld, de streek mag niet worden genoemd. Bij de eerste mag geen oogstjaar worden vermeld, bij de tweede wel.
• Vino de la Tierra: landwijn met herkomstaanduiding.
• Denominación de Origen (DO): kwaliteitswijn met herkomst-aanduiding. Spanje telt inmiddels meer dan 60 DO-gebieden.
• Denominación de Origen Calificada (DOC): de hoogste klasse. Er zijn slechts 2 DOC-gebieden: Rioja en Priorato. De eisen voor een DOC zijn streng. Om ervoor in aanmerking te komen moet een gebied minimaal 10 jaar een DO hebben.
• *Vinos de Pago wijngaarden in een DO-gebied waar men wijn maakt van zeer hoge kwaliteit. Ligt zo’n wijngaard in een DOC-gebied, dan mag de wijnmaker Vino de Pago Calificado op het etiket vermelden. Op dit moment zijn er 2 wijngaarden die het predikaat Vino de Pago mogen voeren: Dominio de Valdepusa en Finca Élez, beide gelegen in Castilla-La Mancha. Verwacht wordt dat ook enkele andere wijngaarden binnenkort Vino de Pago op het etiket mogen zetten.

Rijpingsaanduiding

In Spanje wordt ook aangegeven op het etiket hoe lang een wijn heeft gerijpt:
• Crianza: als het om een rode wijn gaat, dan heeft deze minimaal 2 jaar kelderrijping gehad, waarvan minstens 6 maanden op vat. Voor witte wijn en rosé geldt dat deze minstens 1 jaar kelderrijping, waarvan 3 maanden op vat hebben ondergaan.
• Reserva: de rode Reservas hebben minstens 3 jaar kelderrijping gehad, waarvan 1 jaar op vat. Voor witte wijnen en rosé is deze periode korter: minimaal 2 jaar kelderrijping, waarvan 6 maanden op vat.
• Gran Reserva: een rode wijn heeft op z’n minst 5 jaar gerijpt in de kelder van de bodega waarvan 2 jaar op vat. Witte wijnen en rosé mogen dit predikaat na minimaal 4 jaar kelderrijping voeren, mits 6 maanden op vat.
• Joven (vroeger ‘Sin Crianza’): joven betekent ‘jong.’ De wijn heeft in dit geval minder dan 6 maanden of in het geheel niet op hout gerijpt. Deze wijnen zijn op jonge leeftijd al op dronk en hoeven niet lang bewaard te worden.

tophuizen van spaanse wijnen

Een van de meest beroemde Spaanse wijnhuizen is waarschijnlijk wel Bodegas Torres. Het familiebedrijf werd opgericht in 1870 door Jaime Torres en wordt momenteel gerund door Miguel A. Torres. Jaime Torres plantte de eerste wijngaarden aan in Pacs, in de wijnstreek Penedès. Tegenwoordig bezit Bodegas Torres de meeste wijngaarden in Penedès met een DO-classificatie. Ook maakt het wijnhuis wijnen in Sonoma, een streek in Californië, en in Central Valley in Chili. Torres produceert topwijnen van zowel internationale als inheemse druivenrassen. Een bekende wijn is de Sangre de Toro, een warmbloedige rode wijn van garnacha tinta en cariñena. De wijn is elegant, met zachte tannines en tonen van kruiden en bramen.

Ook Bodegas Chivite (sinds 1647) staat wereldwijd bekend om haar Spaanse wijnen van topkwaliteit. Chivite is het oudste wijnproducerende familiebedrijf van Spanje. De eerste wijngaarden werden aangeplant in Navarra, maar tegenwoordig heeft het wijnhuis ook gronden in Rioja en Ribera del Duero. In totaal bezit Chivite ongeveer 1.000 hectare aan wijngaarden. Het wijnhuis is een van de grootste exporteurs van wijnen uit Navarra. Vooral de krachtige rode en rosado Gran Feudo-wijnen, van tempranillo en garnacha, zijn erg geliefd in het buitenland.

Bestel Spaanse wijnen