Italiaanse wijnen

Wijnland Italië heeft een geheel eigen karakter. Het klimaat varieert enorm van noord naar zuid. In de wijngaarden staan honderden inheemse druivenrassen aangeplant. Italië is beroemd om haar mooie klassieke bewaarwijnen als de Barolo en Brunello di Montalcino. Tegenwoordig worden er ook bijzondere nieuwe italiaanse wijnen geproduceerd, vooral in het zuiden.

Bestel Italiaanse wijnen

Op pad met je klantenkaart

Ga je deze zomer op vakantie naar Italië? Neem je Gall & Gall klantenkaart mee. Bij heel veel wijnhuizen krijg je namelijk een leuk extraatje!

Zoek je favoriete wijnhuis >


Geschiedenis van italiaanse wijn

In de 6e eeuw voor Christus vestigden de eerste Griekse kolonisten zich in de kuststreken van Zuid-Italië. Zij introduceerden de wijnbouw in Italië. De Grieken waren zo goed in het maken van wijn, dat het gebied Oinotria Trellus, ‘Wijn(stok)land’, werd genoemd. De Etrusken brachten de wijnbouw vervolgens naar Noord- en Midden-Italië en de Romeinen introduceerden de wijnstok in het noorden van Europa. Na de val van het Romeinse Rijk in 476 na Chr. nam de wijnexport sterk af en raakte de wijnbouw in Italië in verval.

Pas in de Late Middeleeuwen en Vroege Renaissance ging het weer beter met de Italiaanse economie. De bevolking en de steden groeiden explosief, vooral in het noorden van het land. Florence werd de belangrijkste bankiersstad van Europa en Venetië en Genua ontpopten zich tot invloedrijke handelssteden. Bulkwijnen werden geëxporteerd naar het buitenland, terwijl de rijke handelslieden uit de Italiaanse steden een nieuwe afzetmarkt voor kwaliteitswijnen vormden.

Vanaf de 17e en 18e eeuw tot halverwege de 20e eeuw werd er weinig meer vernieuwd in de Italiaanse wijnbouw. Terwijl de Spanjaarden en Fransen hun wijnkennis verder ontwikkelden en verfijnden, bleef de wijnbouw in Italië min of meer stilstaan tot ver na de Tweede Wereldoorlog. In de afgelopen halve eeuw is er echter ontzettend veel veranderd. Het land heeft een enorme moderniseringsslag gemaakt. De kwaliteit van de Italiaanse wijnen is daardoor sterk toegenomen, eerst in Noord- en Midden-Italië en sinds enkele jaren ook in het zuiden, met name op Sicilië.

Wijnbouw

Italië is naast Frankrijk de grootste producent van wijnen, met zo’n 60 miljoen hectoliter. Het langgerekte land kent een uiteenlopende geografie en een net zo gevarieerd klimaat. Praktisch overal worden druiven verbouwd, van de koele bergen in het noorden tot de droge vlaktes van de zuidelijke kustgebieden. Veel wijngaarden werden lange tijd niet echt modern ingericht. Wijnranken groeiden, volgens prehistorisch gebruik, naast bijvoorbeeld graan en olijfbomen. Alleen in noordelijke streken als Piemonte en Toscane was de wijnbouwcultuur beter georganiseerd. In de jaren ’60 en ’70 werden veel wijngaarden werden opnieuw aangeplant en gemoderniseerd. De aandacht verschoof van kwantiteit naar kwaliteit. De laatste jaren worden er dan ook steeds meer Italiaanse klassewijnen geproduceerd.

Druivenrassen

In Italië worden honderden druivenrassen verbouwd die vaak onder 3 of meer namen bekend staan of alleen maar zeer lokaal voorkomen. Enkele bekende inheemse witte druivenrassen zijn de fiano (een stevige druif uit Campanië) en de malvasia (geeft donkergele, alcoholische en notige wijnen). Veel aangeplante internationale witte variëteiten zijn de chardonnay (voornamelijk in het noorden en veel gebruikt in spumante), de muscat (moscato in het Italiaans), pinot blanc (pinot bianco) en pinot gris (pinot grigio) worden veel verbouwd. Naast een aantal bekende internationale blauwe druivenvariëteiten als de cabernet sauvignon, merlot en syrah, kent Italië ook zeer veel inheemse blauwe druiven. In Noordwest-Italië staat veel barbera aangeplant. Barbera geeft vaak lichte wijnen met een aangenaam bitter element en wat kersen in de smaak. De meest verbouwde blauwe druif van Italië is de sangiovese, die in veel Midden-Italiaanse wijnen als chianti, brunello di montalcino en vino nobile di montepulciano wordt verwerkt.

Classificatie

Italië kent de volgende classificatie voor wijn:
• Vino da tavola: alle wijn die niet in 1 van de andere categorieën valt is vino da tavola, tafelwijn. Deze wijnen zijn meestal eenvoudig en hebben geen oorsprongsbenaming. De gebruikte druiven kunnen uit diverse gebieden in Italië afkomstig zijn. Tafelwijnen zijn meestal blends van verschillende druiven
• Indicazione Geografica Tipica (IGT): wijn uit een omschreven gebied, vergelijkbaar met de Franse Vin du Pays. De wijn moet voor minstens 85% afkomstig zijn uit het geografische gebied dat op het etiket genoemd wordt. Onder IGT vallen wijnen die wel uit streng gecontroleerde gebieden komen, maar niet het zegel DOC of DOCG hebben gekregen. Dat komt omdat de wijnmakers die deze wijnen produceren andere druiven of net iets andere vinificatietechnieken hebben gebruikt. De IGT-wijnen zijn tegelijkertijd wel van uitstekende kwaliteit
• Denominazione di Origine Controllata (DOC): kwaliteitswijn met gecontroleerde herkomstaanduiding. Deze wijn is aan strenge regels gebonden wat betreft druivenrassen, productiegebied en vinificatietechnieken.
• Denominazione di Origine Controllata e Garantita (DOCG): kwaliteitswijn met gecontroleerde en gegarandeerde herkomstaanduiding. Is ook zeer streng gebonden aan regels. De term garantita garandeert de superieure kwaliteit van deze wijnen

De eerste moderne DOC werd in 1966 verleend aan de witte Vernaccia di San Gimignano (Toscane). Er zijn nu ongeveer 300 DOC’s, 32 DOCG’s, en zo’n 120 IGT’s in Italië.

tophuizen van italiaanse wijnen

Een van de meest toonaangevende Italiaanse wijnhuizen van de laatste tijd is het Siciliaanse Planeta. Planeta is een jong familiebedrijf dat in 1985 werd gevestigd in Agrigento, een provincie aan de zuidwestelijke zijde van het eiland Sicilië. Het bedrijf wordt op dynamische wijze geleid door neef en nicht Alessio en Francesca Planeta. Planeta maakt niet alleen formidabele wijnen van internationale druivenrassen als chardonnay en syrah, maar produceert ook bijzondere wijnen van inheemse variëteiten als de blauwe nero d’avola.

Fattoria del Cerro, in het hart van Toscane, produceert veel rode kwaliteitswijnen van de beroemde blauwe sangiovese-druif. De Vino Nobile di Montepulciano van dit wijnhuis is een krachtige rode wijn, met tonen van rood fruit en zwarte bessen. Net iets ten zuidwesten van het stadje Montepulciano ligt het kleine plaatsje Castelnuovo dell’Abate. Hier is La Poderina gevestigd, een wijnhuis dat Italiaanse topwijnen van sangiovese maakt. Deze Brunello di Montalcino is diep robijnrood van kleur en vol van smaak, met een bouquet van kersen en vanille.

Bestel Italiaanse wijnen